Skip to content
Цените на нафтата повторно се претворија во глобален аларм, но американскиот претседател Доналд Трамп денес настапи со тон што повеќе личи на смирување отколку на тревога, оценувајќи дека ударот врз економијата не е толку лош и дека очекувал уште поголем скок. Таквата порака доаѓа во ден кога Brent накратко се искачи над 119 долари за барел, по нападите врз енергетска инфраструктура во Катар, Саудиска Арабија и Кувајт, а потоа се повлече кон пониско, но и натаму високо ниво.
Токму тука е и политичката непријатност за Белата куќа. Само пред еден месец Трамп се фалеше со ниски цени на горивата, а сега неговата администрација веќе разгледува итни мерки за да го ублажи ценовниот удар, меѓу нив ослободување дополнителни количини нафта на пазарот и олеснување на ограничувањата за дел од иранската нафта што стои на танкери. Тоа покажува дека, и покрај оптимистичниот тон, Вашингтон не ја чита ситуацијата како минлива пазарна нервоза, туку како ризик што брзо може да се прелее во инфлација и политичка штета.
Пошироката економска слика е уште понезгодна. ММФ предупреди дека ако високите цени на енергијата потраат подолго, глобалната инфлација може да порасне, а економскиот раст да ослаби. Европската централна банка веќе ги зголеми инфлациските прогнози за 2026 година поради поскапата енергија, додека аналитичарите предупредуваат дека ако нападите врз клучната инфраструктура продолжат, нафтата лесно би можела да остане во зона што ќе ги притиска и индустријата и домаќинствата.
За обичниот граѓанин ова значи нешто многу поедноставно од геополитичките формули: поскапо полнење резервоар, поскап транспорт, поскап увоз и нов притисок врз цените на храната и услугите. Во САД просечната цена на бензинот веќе порасна на 3,60 долари за галон, што е повеќе од 50 проценти над нивото што Трамп го истакнуваше во февруари. Кога првиот човек на најголемата светска економија вели дека очекувал уште полошо, тоа не звучи како уверување, туку како признавање дека пазарот веќе влегол во фаза во која и високите цени почнуваат да се претставуваат како подносливи