Skip to content
Предложените измени на Законот за високо образование, наместо да го креваат квалитетот, отвораат врата за контрола врз универзитетите и за дискриминација на младите наставници и асистенти, обвини претседателот на СДСМ, Венко Филипче, на прес-конференција одржана на 16 февруари 2026 година.
Филипче како клучен пример го посочи член 175, за кој тврди дека создава неправичен систем: младите кадри, според неговите зборови, се туркаат во рестрикции, автоматски исклучувања и несигурност, додека на пензионирани професори им се остава простор да продолжат да предаваат и да користат институционални ресурси. Таквата поставеност, според СДСМ, произведува генерациски дисбаланс, го блокира природниот процес на академска обнова и ја храни старата рана на државата – одливот на млади и образовани луѓе.
Во политичката рамка што ја наметнува опозицијата, спорниот член не е изолиран „технички детал“, туку дел од поширок модел: централизирање на моќта кај министерот и владата, слабеење на универзитетската автономија и создавање услови за партизација на клучни сегменти од високото образование. Со други зборови, во наративот на СДСМ, ова не е реформа туку механизам за дисциплина – систем што наместо да ги охрабрува младите, ги оттурнува од институциите и од државата.
Од друга страна, Министерство за образование и наука претходно соопшти дека новиот предлог-закон е објавен на ЕНЕР и е отворен за јавни коментари и сугестии, со повик засегнатите да се вклучат во процесот на подобрување на решенијата.
Во ваква поставка, спорот околу член 175 станува повеќе од расправа за една одредба: судир меѓу две визии за тоа што треба да биде универзитетот – автономен систем што природно се обновува со нови кадри, или систем каде кадровската динамика се регулира одозгора и се „цементира“ постојниот поредок. Прашањето што останува е дали јавната расправа ќе произведе суштински корекции, или конфликтот ќе се префрли во Собранието како уште една политичка битка околу образованието.