Skip to content
Златото и денес, 10 февруари, се држи над психолошката граница од 5.000 долари за унца, по бурниот јануари во кој цената се движеше со нагли скокови и корекции, но остана во „рекордната зона“. На дел од пазарите се бележи тргување над 5.030 долари за унца, што за финансиските пазари е јасен сигнал дека инвеститорите и натаму бараат засолниште во реални средства.
Во исто време, оваа глобална бројка има и приземна, „џебна“ димензија: цената на еден грам чисто 24-каратно злато се движи околу 135–136 евра. Тоа е основната пазарна вредност на златото во прачки, пред дилерските премии и трошоците што неизбежно влегуваат кога граѓаните купуваат монети или накит.
Причините за оваа упорна висока цена се комбинација од геополитичка несигурност, слабеење на американскиот долар и „нервоза“ околу патеката на каматните стапки во САД. Денес златото благо се лизна надолу во услови на засилен апетит за ризик и раст на берзанските индекси, додека пазарот чека клучни економски податоци од САД што ќе ја насочат дебатата за идните потези на Федералните резерви.
На таа слика се надоврзува и уште еден структурен фактор: централните банки. Народната банка на Кина продолжува да купува злато со месеци, што ја одржува побарувачката висока и му дава „под“ на пазарот и кога има дневни падови. Овој тренд е важен затоа што покажува дека златото не се движи само од шпекулација, туку и од долгорочни резервни стратегии во најголемите економии.
За македонските граѓани, рекордите звучат далечно, но последиците се непосредни. Прво, затоа што кај накитот и златарниците цените речиси секогаш се „качуваат побрзо отколку што се симнуваат“, со дополнителни маржи и изработка. Второ, затоа што високата волатилност прави „купување на врв“ реален ризик за секој што влегува во злато како во брз спас од инфлација, без да разбере дека берзанската цена за унца и цената на грам во малопродажба не се исто, ниту се движат со иста логика. Трето, затоа што силното злато често е симптом за поголема приказна: недоверба во валути, страв од геополитички удари и потрага по стабилност во свет што премногу брзо се менува.
И токму затоа прашањето не е само „колку чини златото денес“, туку што говори фактот дека пазарите се држат над 5.000 долари: дека инвеститорите не гледаат доволно сигурност во другите класи на средства и дека неизвесноста е вградена во цената. За мала економија како македонската, тоа значи дека сè што е врзано со увоз, соштедување и со лична финансиска сигурност, станува уште почувствително на глобалните нервози – а тие во моментов очигледно не се смируваат.