Зошто скијањето е најгламурозен спорт: апре-ски ја прави магијата

Скијањето ретко се доживува само како спорт. Тоа е една од ретките активности каде што напорот на падините и „вториот чин“ после него се речиси подеднакво важни: кога ќе ги откопчаш везовите, почнува приказната што ја прави планината сцена, а не само терен. Тука се раѓа идејата дека скијањето е „најгламурозно“ – не поради самото натпреварување, туку поради културата што ја обвиткува дисциплината.

Клучниот збор е aprѐs-ski: француски израз што буквално значи „по скијање“, но во пракса опфаќа сè што се случува откако лифтовите ќе престанат да вртат – од тераси со сонце и топли пијалаци, до вечери со музика, танц и ритуално „преправање“ дека денот бил полесен отколку што бил. Тоа може да биде шампањ и кавијар во елитните алпски дестинации, или пиво и брза храна во поопуштените ресорти; заедничкиот именител е социјалниот момент и желбата да се сподели „заслужената“ еуфорија по физичкиот напор.

Гламурот, историски, не доаѓа случајно. Алпските ресорти се изградиле како зимски театар на европската елита уште во 19 век, кога зимскиот туризам почнал да се продава како идеја: не само снег, туку сонце, воздух, стил и „припадност“. Во тој наратив се вградила легендарната епизода со хотелиерот Johannes Badrutt, кој во 1864 година со облог ги вратил британските гости во St. Moritz во зима – настан што денес се раскажува како симболичен старт на модерниот зимски туризам и „изумот“ на зимата како луксузно бегство, а не како непријатност.

Со текот на времето, скијањето стана и визуелна индустрија. Фотографи како Slim Aarons ја фиксираа естетиката на 60-тите и 70-тите: очила, крзно, белина, пијалаци на сонце, богати лица што изгледаат како да се таму поради атмосферата, а не поради спортот. Токму тие слики го цементираа „апре-ски“ како стил на живот, не само како пауза меѓу две возења.

Денес таа естетика ја одржуваат модните куќи и брендовите што ги претворија скијачките центри во подвижни писти. Moncler е типичен пример: бренд што тргнал од техничка планинска опрема, а стигнал до колекции за падина и за ложа, модни ревии на снег и гостински листи што личат на премиери. Во таа логика, опремата не е само за функционалност, туку и за порака: „подготвен сум за екстремна клима, ама и за јавна сцена“.

И самиот спорт почна да ги наградува приказните за стил. На Milano Cortina 2026, според меѓународни извештаи, дел од ѕвездите отворено го носат модниот јазик како дел од идентитетот – од кројот на оделата до начинот на појавување на церемонии. Така се затвора кругот: дисциплина на снегот, спектакл пред камера, па потоа „социјална инаугурација“ во барот или хотелската тераса.

Затоа скијањето се перципира како најгламурозно: затоа што ретко кој спорт има толку развиена инфраструктура за уживање по напорот. И затоа што во планина, каде условите се сурови, стилот секогаш изгледа како намерен избор – а не како случајност.