Skip to content
Руски претставници во 2019 година давале сигнали дека Кремљ би можел да ја намали поддршката за Николас Мадуро во Венецуела доколку Соединетите Држави ѝ остават „слободни раце“ на Русија во Украина, вели Фиона Хил, поранешна советничка за Русија и Европа во администрацијата на Доналд Трамп. Според неа, идејата била пласирана како чудна, неформална трампа – Венецуела за Украина – која се провлекувала низ дипломатски разговори и пораки „меѓу редови“, без официјална понуда на хартија.
Хил, која сведочеше пред Конгресот во 2019 година, тврди дека рускиот наратив бил обвиткан со логика на „сфери на влијание“ и со повикување на Монроовата доктрина – историски принцип со кој САД долго време го третираат западниот хемисфер како зона на сопствена безбедносна и политичка тежина. Според нејзиното толкување, Москва сакала да ја преведе таа логика во европски контекст: ако Вашингтон очекува другите да се тргнат од „американскиот двор“, тогаш и Русија бара да ѝ се признае простор на влијание во Европа, пред сè околу Украина.
Во тој период, Хил вели дека била испратена во Москва за да ја соопшти пораката дека Украина и Венецуела не се поврзани во американската политика и дека таква размена не доаѓа предвид. Тогашната американска линија, во координација со сојузници, беше јавно насочена кон поддршка на венецуелската опозиција и меѓународен притисок врз режимот на Мадуро.
Но, седум години подоцна контекстот се промени на начин што ја прави приказната актуелна одново. Изјавите на Хил повторно се раширија на социјалните мрежи по американската операција на 3 јануари 2026 година, во која, според повеќе меѓународни медиуми, американски специјални сили го заробија Мадуро и го пренесоа во Њујорк, каде што се соочува со обвиненија поврзани со трговија со дрога, кои тој ги негира. Во деновите потоа, администрацијата на Трамп јавно наговести дека САД ќе имаат директно влијание врз управувањето со земјата „додека трае транзицијата“, а од Каракас како привремен лидер беше промовирана Делси Родригес.
За Хил, токму тука се отвора пошироката поента: логиката на „големите договори“ меѓу големи сили – каде што судбината на помалите држави се третира како преговарачки жетон – повторно станува дел од политичкиот речник. Таа предупредува дека американската акција во Венецуела, како и реториката дека Вашингтон ќе „го води“ процесот, им ја отежнува позицијата на сојузниците на Киев кога ја оспоруваат руската агенда во Украина како нелегитимна. Во нејзината интерпретација, Кремљ би бил задоволен ако светот почне да функционира според принципот „силата го прави правото“, затоа што тогаш и руската претензија за „сопствена зона“ околу Украина добива нова рамка на нормализација.
Русија, во меѓувреме, јавно реагираше со осуди и формулации за „агресија“ и „неоколонијални закани“, додека паралелно избувна и дополнителна тензија поради заплената на руски танкер во Атлантикот, што Москва го оцени како кршење на поморското право и „пиратство“. Сето тоа ја враќа во преден план истата матрица што Хил ја опишува од 2019 година: геополитика во која големите актери го мерат просторот, ресурсите и влијанието како разменлива валута, а не како прашање на правила и суверенитет.
Прашањето што останува отворено е дали ова е само моментален шок од венецуелската криза или почеток на подолг период во кој „сферите на влијание“ ќе станат практична формула за големи договори – со Украина, и со други чувствителни точки, како следна ставка на масата.