Од февруари 2022 година, Русија не постигна ниту една стратешка цел на војната против Украина. Од почетокот на 2026 година, вкупните загуби на руската армија во Украина изнесуваа 1,22 милиони загинати и ранети. Само бројот на жртви веќе достигна 400.000 луѓе.
Олександар ЛЕВЧЕНКО*
На 11 јануари 2026 година се навршија 1.418 дена од целосната инвазија на Украина од страна на Руската Федерација. Целосната руска агресија беше еднаква на должината на војната на нацистичка Германија против СССР од 1941 до 1945 година. Руската пропаганда често го користи слоганот „можеме повторно да го направиме тоа“. Московските медиуми алудираат дека Русите сега можеби ќе стигнат до Берлин, исто како што стигнаа советските трупи во 1945 година. Но, Кремљ секогаш ги искривува историските факти. Советската армија се состоеше не само од етнички Руси, туку и од многу други народи од поранешниот СССР. На фронтот немаше помалку Украинци отколку Руси. Имаше три украински фронта кои влегоа во Европа како дел од советската армија. Бројот на Украинци на тие фронтови беше 60%. Првиот украински фронт помина низ цела Полска и го заврши своето борбено патување во Берлин. Вториот украински фронт се бореше во Чехословачка и го заврши своето патување во Прага. Третиот украински фронт помина низ Романија, Бугарија, Југославија и Унгарија до Австрија. Тој дејствуваше низ Букурешт, Софија, Белград и Будимпешта и го заврши своето борбено патување во Виена. За време на Втората светска војна, загинаа повеќе од 20 милиони советски граѓани. Речиси 10 милиони беа Украинци. Тоа е 1,5 милиони повеќе од загинатите Руси и е највисок број меѓу сите европски нации. Само Кинезите загинаа повеќе – 15 милиони. Сепак, Кина во тоа време имаше 10 пати повеќе жители од Украина. Во исто време, Украинците претрпеа уште поголеми демографски загуби од Русите. Вкупно, од 27 милиони демографски загуби на советското население, украинските загуби изнесуваа 14,3 милиони луѓе. За својот огромен придонес во победата над нацизмот, Украина доби место меѓу 51-те земји основачи на ООН.
- Руските војници ги ограбуваат мртвите тела на своите соборци
- Во сред преговори, Русија врши терор врз цивили
Русите ѝ се заканија на Европа дека можат да ја „повторат“ победата од Втората светска војна. Тие постојано им се потсмеваа на луѓето, го повторуваа фашизмот, го повторуваа речиси сè најлошото што се случи во 20 век. Од февруари 2022 година, Русија не постигна ниту една стратешка цел на војната против Украина. Од почетокот на 2026 година, вкупните загуби на руската армија во Украина изнесуваа 1,22 милиони загинати и ранети. Само бројот на жртви веќе достигна 400.000 луѓе. Во Втората светска војна, Сталин безмилосно испрати милиони луѓе во смрт. Сега Путин го прави тоа. Рускиот фашизам, кој доби политичко-научна дефиниција како „русизам“, сега ја загрозува цела Европа. Но, Европа, заедно со Украина, има можност да ја одбие руската агресија. „Коалицијата на подготвените“ изјави дека земјите од НАТО се подготвени да обезбедат безбедносни гаранции за Украина во повоениот период. Сепак, во реалноста, Украина станува гаранција за безбедноста на европските земји од НАТО. А по сериозното намалување на американските трупи во Европа, вооружените сили на Украина можат да обезбедат ефикасна поддршка на европските земји. Особено на оние кои наскоро би можеле да бидат предмет на руска агресија.
Затоа, во мировниот план за завршување на војната во Украина, беше прецизирана формулацијата за забрзан пристап на Украина во ЕУ. Русија повторно би можела да ја нападне не само Украина, туку и една од соседните европски земји. Зборуваме за Естонија, Латвија или Литванија. Тие беа дел од Советскиот Сојуз, кој се распадна во 1991 година. Можен е и напад врз Финска и Полска, кои беа дел од Руската империја до 1917 година. САД сега почнаа да избегнуваат давање безбедносни гаранции на Европа. Значи, Европејците можат да сметаат само на себе и на Украина.
И сега Русија продолжува со својата агресивна војна. Ноќта на 9 јануари 2026 година, Руската Федерација започна уште еден масовен ракетен напад врз Украина. Главниот удар беше насочен кон Киев, експлозии се случија и во Лвов и други региони на Украина. Главниот град и многу украински градови останаа без греење, електрична енергија, па дури и вода со денови на леден студ од минус 10-17 степени Целзиусови. Ова е уште едно воено злосторство од страна на Кремљ против украинското цивилно население. Гранатирањето предизвика криза во енергетскиот и комуналниот сектор на Киев. Најкритична е ситуацијата со снабдувањето со топлина. Поради влијанието врз инфраструктурните објекти, работата на 30 големи котларници беше запрена. Како резултат на тоа, 2 милиони жители на главниот град останаа без греење, електрична енергија и топла вода.
Регионот Лвов беше цел на напад со употреба на балистичкото оружје со среден дострел „Орешник“. Главниот удар падна на Стријскиот округ. Подземното складиште за гас беше под оган. Тоа е најголемо во Украина и на целиот континент и е стратешки важно за цела Европа. Природата на експлозиите и брзината на целта, која достигна 13.000 км/ч, укажуваат на употреба на ракета од типот „Орешник“. Таа има 6 одделни боеви глави, од кои секоја потоа е поделена на 6 полнења. Употребата на ракети од типот „Орешник“ беше директен чин на заплашување во Европа. Москва демонстрира способност за погодување стратешки цели со хиперсонично оружје во близина на границите на НАТО. Кремљ се обидува да ги принуди западните престолнини да се предадат и да ги прифатат руските услови во идните договори. Целниот напад врз најголемото подземно складиште за гас во Европа е напад врз енергетската безбедност на целиот континент. Москва намерно погодува критични јазли во периоди на максимален студ. Кремљ се обидува да ги претвори зимските мразови во оружје за масовно уништување. Ова докажува дека Русија го гледа уништувањето на цивилната инфраструктура како средство за постигнување политички цели. Додека светот дискутира за „мировни планови“, Москва покажува дека нејзиниот единствен план е да продолжи со уништувањето и војната. Руската Федерација се обидува да го поткопа моралот на Украинците одвнатре. Тој се надева дека недостатокот на светлина, топлина и постојаната закана од смрт ќе го принудат општеството да изврши притисок врз властите за „мир по секоја цена“.
Нападот врз енергетската инфраструктура на Украина се совпадна со зајакнувањето на меѓународната контрола врз логистиката на рускиот извоз на енергија. Американската страна започна со масовни задржувања на танкери од „сенката флота“. Москва го користи ракетниот терор како директна одмазда за обидите на Западот да ги блокира каналите за финансирање на војната. Руската Федерација се обидува да докаже дека може да предизвика загуби на енергија во Европа побрзо отколку што санкциите ќе влијаат врз руската економија. Нападот врз регионот во близина на границите на НАТО е обид на Путин да ги тестира „црвените линии“ на Западот. Ова е директен предизвик за европските лидери. Кремљ покажува дека е подготвен за ескалација токму на границите на ЕУ. Се обидува да предизвика внатрешни несогласувања меѓу оние кои бараат решителен одговор од Руската Федерација и оние кои се склони да го смират агресорот од страв од голема војна. Употребата на балистички системи со среден дострел кои достигнуваат до горните слоеви на атмосферата покажува дека Русија го доведува конфликтот до ниво на глобална технолошка конфронтација.
Како одговор на агресивните дејствија на Русија, Соединетите Американски Држави, заедно со група клучни меѓународни партнери, се согласија за голем пакет за поддршка на Украина. Тој изнесува 100 милијарди долари. Значаен дел од средствата ќе бидат насочени во форма на заем за одбрана. Ова ќе му овозможи на Киев да купува современо оружје и муниција на долг рок. Во западните престолнини, одлуката не се гледа само како финансиски инструмент. Ова е јасен политички сигнал од Русија за подготвеноста на нејзините сојузници да обезбедат стабилна воена поддршка на Украина. Новиот механизам за финансирање ѝ овозможува на Украина да ја планира набавката на одбранбена опрема неколку години однапред. Исто така, ја забрзува набавката на критични системи за воздушна одбрана и ракетни комплекси. Пакетот, исто така, вклучува директни заеми и гаранции што отвораат пристап до пошироки пазари на оружје. Ова ги избегнува доцнењата во испораките. Вашингтон нагласува дека одлуката е донесена во контекст на растечките закани од Русија. Ова ќе ги зајакне одбранбените способности на Украина за време на периоди на активни непријателства. Партнерите нагласуваат дека поддршката за Киев е инвестиција во европската безбедност и одвраќање на понатамошна агресија. Пакетот од 100 милијарди долари би можел да стане еден од најмоќните долгорочни инструменти за одвраќање на Кремљ. Ова покажува дека Западот е подготвен да дејствува на координиран и систематски начин, без оглед на политичките циклуси. Киев очекува дека новата програма значително ќе го забрза набавувањето на оружје и ќе ги зајакне одбранбените капацитети во наредните месеци.
*Олександар ЛЕВЧЕНКО e поранешен украински амбасадор во Хрватска и Босна и Херцеговина