Skip to content
Отплатата на долг 2026-2030 ќе ја стави државата пред обврски од околу 8,8 милијарди евра во следните пет години, износ што, според министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска, се однесува на достасувања од претходни задолжувања на домашниот и меѓународниот пазар. Најголемиот товар, според објавените проекции, се очекува во 2028 година, кога за отплата доспеваат речиси две милијарди евра.
Во 2026 година за отплата се наведуваат 1,563 милијарди евра, а за 2027 уште 1,579 милијарди евра, при што во двата случаи се посочува дека дополнително се пресметуваат и државните хартии од вредност што доспеваат со рок од една година. Во 2028 година за отплата се проектираат 1,971 милијарда евра, во 2029 – 1,304 милијарди, а во 2030 – 1,414 милијарди евра. Тоа е календар на достасувања што, освен директните плаќања, подразбира и постојан рефинансирачки притисок кај краткорочните домашни издавања, кои во пракса најчесто се „роловаат“ со нови аукции наместо да се гасат со еднократен фискален вишок.
Во тој контекст, Министерството за финансии на 13 јануари 2026 година ја реализираше 10-тата еврообврзница во вкупен износ од една милијарда евра, поделена во две транши од по 500 милиони – со рок од 4 и 8 години. Со средствата, според Министерството, ќе се исплати еврообврзницата од 2020 година во износ од 700 милиони евра, а остатокот е наменет за буџетскиот дефицит поврзан со развојни проекти. Во јавните настапи беше најавено и дека се разгледува паралелен предвремен откуп на обврска што доспева во јуни 2026 година, со цел да се намалат ризиците од „гужва“ на отплати во една година.
Широката слика останува чувствителна затоа што роковите за отплата се преклопуваат со потребата од финансирање на дефицит и капитални расходи. Во последниот објавен полугодишен извештај за извршување на буџетот, Министерството за финансии наведе дека на крајот на првиот квартал од 2025 година државниот долг изнесувал 50,1% од БДП, а јавниот долг 57,7% од БДП – потсетник дека секое „распоредување“ на достасувања преку нови задолжувања ја менува динамиката на каматните трошоци и ја зголемува зависноста од условите на пазарите.