Skip to content
Во јануари 2026 година, случајот со приведувањето на двегодишно девојче во Минесота од страна на американската имиграциска служба ICE стана симбол на поширок проблем – начинот на кој функционира системот за задржување и старателство на малолетници во рамки на имиграциските операции. Инцидентот, документиран од повеќе медиуми и правни организации, покажа како административните процедури можат да го надминат принципот на најдобар интерес на детето, и отвори прашања за законитоста и човечноста на постапките.
Случајот не беше изолиран, туку се случи во период на засилени имиграциски акции, познати како Operation Metro Surge, кога федералните власти спроведуваа масовни приведувања во неколку американски сојузни држави.
Како започна засилената акција на ICE
Кон крајот на 2025 и почетокот на 2026 година, ICE започна координирани теренски операции со зголемен број агенти во урбани средини, особено во Минесота. Според официјалните соопштенија, целта била приведување лица без регулиран имиграциски статус, со приоритет на оние со криминално досие. Но, медиумските извештаи покажаа дека акциите често зафаќале цели семејства, вклучително и деца.
Теренските акции се спроведуваа брзо, со пресретнувања на улица, пред домови или во возила, при што одлуките за задржување се носеа на лице место. Токму тука започнува и проблемот со старателскиот систем: кога е приведен родител, службата мора веднаш да одлучи што ќе се случи со детето.
Што се случи со двегодишното девојче
Според извештаите на Democracy Now и локалните медиуми, двегодишното девојче и нејзиниот татко беа запрени од ICE агенти додека се враќале од продавница во Минесота. Адвокатите на семејството изјавија дека агентите не приложиле судски налог на лице место и дека при интервенцијата било скршено стакло на возилото додека детето било внатре.
Наместо детето веднаш да биде предадено на мајката, која била достапна, и двајцата биле задржани. Подоцна, и покрај итна судска интервенција со која било наложено детето да остане во државата, ICE ги префрлил таткото и девојчето во притворски центар во Тексас.
Само по дополнителна судска постапка, детето било вратено кај мајката. Таткото останал во имиграциски притвор.
Како функционира ICE старателскиот механизам и каде потфрли
Во пракса, кога ICE приведува родител со малолетно дете, постојат неколку можни сценарија: детето да биде предадено на друг родител или роднина, да биде сместено во цивилен старателски систем или — во некои случаи — да биде задржано заедно со родителот во специјализиран објект.
Проблемот што го откри овој случај е што одлуките биле донесувани административно и итно, без доволна проценка на најдобриот интерес на детето и без почитување на судската наредба во реално време. Наместо локално старателско решение, било применето транспортно и притворско решение, што е поблиску до безбедносна процедура отколку до детска заштита.
Правните застапници укажаа на три клучни точки на потфрлање:
- непостапување по судска наредба
- неприменување на поблага старателска мерка (предавање на мајката)
- третирање на детето како придружник на притворено лице, наместо како носител на сопствени права
Правата на детето според меѓународните стандарди
UNICEF Principles and Guidelines on Children’s Rights in the Child Justice System утврдуваат дека во секоја постапка што вклучува дете, примарен критериум мора да биде најдобриот интерес на детето. Притворот и одвојувањето од родител се сметаат за крајна мерка, дозволена само кога нема друга побезбедна и помалку штетна алтернатива.
Стандардите на Советот на Европа за правата на детето дополнително нагласуваат:
- правото на семеен живот
- минимизирање на институционално задржување
- обврска за пропорционалност на мерките
- приоритет на старателска, а не казнена логика
Во конкретниот случај, детето било префрлено стотици километри далеку од достапниот родител, што според овие стандарди претставува сериозно отстапување од принципите на детска заштита.
Пошироки последици
Случајот предизвика јавни реакции, протести и правни дебати во САД. Организации за човекови права оценија дека примерот покажува како имиграцискиот систем нема доволно вградени заштитни механизми кога станува збор за мали деца.
Ретроспективно гледано, токму овој случај го направи видлив недостатокот во „машинеријата“ на старателскиот процес во имиграциски контекст, брз, административен и ориентиран кон транспорт и задржување, наместо кон благосостојба на детето.