Skip to content
Десет наслови со буџет до 15 милиони долари кои покажуваат дека фантастиката не мора да биде синоним за скапи ефекти за да остави силен впечаток.
Текстот потсетува дека на прв поглед жанрот што се потпира на измислени светови, надреалност и визуелни трикови делува како терен резервиран за големи студија, но дека низ историјата токму ограничувањата често биле двигател на креативноста. Затоа и критериумот е јасен: станува збор за остварувања чиј буџет не ја надминува границата што во индустрискиот речник се смета за „нискобуџетна“ продукција.
Најновиот наслов на списокот е Marcel the Shell with Shoes On (2021), со буџет од 6 милиони долари, кој ја меша играната форма со стоп-анимација во рамка на лажен документарец, градејќи приказна со семејна топлина и неочекувана емотивна длабочина. Спроти него стои индискиот Eega (2012), со буџет од 7 милиони долари, необична акциона комедија во која човек, по убиството од ривал, се реинкарнира како мува за да се одмазди и да ја заштити жената што ја сака.
Листата не се задржува само на класичната научна фантастика, туку ја шири фантастиката кон надреалното и симболичното. Така, The Discreet Charm of the Bourgeoisie (1972) на Луис Буњуел, со буџет од 800 илјади долари, е опишан како остра сатира што ја исмева потрошувачката култура и моралната слепост на елитата, со визуелна раскош што не ја издава цената на продукцијата.
Во анимацијата, изборот ги спојува европскиот ракопис и јапонската класика. WolfWalkers (2020), со буџет од 12 милиони долари, се наведува како пример дека и со помалку средства може да се создаде впечатлив, емотивно тежок свет инспириран од ирскиот фолклор. My Neighbor Totoro (1988), со буџет од 3,7 милиони долари, се издвојува како рано ремек-дело на Studio Ghibli, филм што со нежност и едноставност ја гради својата магија без потреба од спектакуларност.
Посебен акцент добиваат авторските филмови што ја користат фантастиката како јазик за големи идеи. The Holy Mountain (1973) на Алехандро Ходоровски, со буџет од 750 илјади долари, е претставен како збунувачко, но визуелно моќно мексиканско дело со теми за корупцијата и општеството. Wings of Desire (1987) на Вим Вендерс, со буџет од 2,5 милиони долари, е опишан како тивка, поетска студија за човечката состојба видена низ очите на ангели, каде што тежиштето е на атмосферата, а не на ефектите.
Списокот го зачинува и Monty Python and the Holy Grail (1975), со буџет од 400 илјади долари, како пример како ограничувањата може да се претворат во комичен мотор, со решенија што намерно ја истакнуваат „евтиноста“ како дел од шегата. Во анимето, Millennium Actress (2001) на Сатоши Кон, со буџет од 1,2 милиони долари, се опишува како елегантно и сложено мешање на стварноста и фантазијата, со приказна што размислува за уметноста и сеќавањето.
На крајот стои еден од највлијателните класици: The Seventh Seal (1957) на Ингмар Бергман, со буџет од 150 илјади долари, претставен како безвременско, длабоко мисловно дело во кое режијата, камерата, костимите и сценографијата ја носат тежината на приказната, оставајќи впечаток дека големината на идејата е поважна од големината на буџетот.