Skip to content
Пистите на Гренланд, според извештај на данскиот јавен сервис DR што го пренесоа повеќе европски медиуми, во јануари биле вклучени во дански воен план за итен одговор ако САД се обидат насилно да преземат контрола врз арктичкиот остров. Станува збор за период кога реториката на Доналд Трамп за „преземање“ на Гренланд нагло се заостри, а Копенхаген, веднаш по американската операција во Венецуела, почнал да ги разгледува и најцрните сценарија: испраќање војници, експлозив за клучните писти и резерви од крв за можен вооружен судир.
Според тие извештаи, операцијата формално се водела како „Arctic Endurance“, но зад тој назив не стоела обична вежба, туку реална подготовка за одбрана. Планот опфаќал можност да се онеспособат пистите кај Нуук и Кангерлусуак за да се спречи слетување на американски воени авиони, додека европски сојузници, меѓу нив Франција, Германија, Шведска и Норвешка, испратиле сили како порака за одвраќање. И данските и гренландските власти засега избегнуваат да ги коментираат деталите, што остава простор дел од содржината да се чита како силно поткрепен, но сепак нецелосно официјализиран увид во кризното планирање.
Пошироката слика покажува зошто во Копенхаген воопшто стигнале до таква точка. Ројтерс уште во јануари објави дека данската и гренландската влада јавно му порачаа на Вашингтон дека Гренланд не е на продажба и дека САД немаат право да анектираат дел од Кралството Данска. Подоцна тензијата не исчезна: Трамп продолжи со притисок, закани и идејата дека островот е стратешки неопходен, а спорот веќе директно ја засенува и данската изборна кампања.
Токму затоа оваа приказна е поголема од еден драматичен наслов. Ако Данска навистина била подготвена да ги урне сопствените аеродромски капацитети во Гренланд за да оттурне сојузник од НАТО, тогаш кризата не зборува само за страв од Трамп, туку и за тоа колку длабоко е разнишана довербата внатре во западниот безбедносен систем. Наместо расправа за далечен арктички остров, случајот се претвора во предупредување дека геополитиката веќе стигнала дотаму што и една мала европска држава мора да планира одбрана од најмоќниот сојузник.