Службеничката во ИПАРД случајот осудена, прашањата за шемата остануваат

Службеничка доби затвор за ИПАРД откако Јасмина Костадинова, вработена во Министерството за земјоделство, беше осудена на 10 месеци затвор по признание на вина за примање мито при посредување за доделување средства од европската програма, во случај што отвора многу пошироко прашање од една пресуда: колку државата може да ја гарантира довербата во европските пари наменети за земјоделците.

Судот одлучи во казната да ѝ се засмета и периодот што Костадинова го поминала во домашен притвор од 5 ноември 2025 година, а мерката ѝ е продолжена до упатување на издржување на казната. Нејзиното барање да ѝ бидат вратени 6.000 евра било одбиено, а со судска одлука ќе ѝ бидат конфискувани сите 8.000 евра што биле запленети при претрес.

Според Фокус, Костадинова е осудена за примање мито поврзано со посредување за доделување пари од ИПАРД. Во објавените информации се наведува дека таа претходно признала вина за примање 2.000 евра, додека судот одлучил да ги конфискува сите пари пронајдени при полицискиот претрес.

На прв поглед, пресудата изгледа како брз судски епилог за службеничка што признала вина. Но, случајот има многу поголема тежина затоа што ИПАРД не се обични буџетски средства, туку европски пари наменети за модернизација на земјоделството, руралниот развој и фер пристап на апликантите до поддршка.

Токму затоа пресудата не го затвора прашањето, туку го отвора. Ако средствата што треба да им помогнат на земјоделците стануваат предмет на посредување, влијание и мито, тогаш штетата не е само кривична, туку и институционална. Секој таков случај ја намалува довербата дека проектите се оценуваат според квалитет, а не според врски и пари под маса.

Во предметот се опфатени и други лица, меѓу кои поранешен директор на Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој и поранешен министер, а постапката за останатите продолжува на 11 мај.

Затоа јавниот интерес не смее да запре на казната за една службеничка. Клучното прашање е дали судската постапка ќе покаже како функционирала целата шема, кој имал влијание врз рангирањето, кој посредувал, кој одобрувал и дали контролите во системот навистина можеле навреме да го спречат сомнежот за злоупотреба.

За земјоделците, најважно е европските фондови да не се претворат во недостижна шема за оние што немаат пристап до посредници и политички врски. Првата пресуда во ИПАРД случајот носи казна, но довербата во европските пари ќе се врати само ако постапката стигне до сите нивоа на одговорност.