Наместо по еден трилиони години, крајот на светот ќе дојде за само 33 милијарди години

Научниците долго време претпоставуваа дека нашиот универзум ќе трае трилиони години, но една нова студија предвидува многу пократок животен век на космосот: Нашиот универзум може да постои само уште 33 милијарди години.

Тоа е само космички момент пред сè да се сруши само по себе, процес познат како „Големото крцкање“. За време на овој процес, ширењето се менува, предизвикувајќи целата материја и простор-времето да се контрахираат назад во екстремно густа состојба, слична на условите на Големата експлозија, според „Лајв саенс“.

Иако долго време се сметаше дека оваа можност е застарена поради забрзаното ширење на универзумот, една нова студија повторно ја откри оваа изненадувачка – и малку алармантна – можност.

Патот до драматичен заклучок

Сè започна со нашите напори да го мапираме космосот, фокусирајќи се на темната енергија, мистериозната сила што го шири универзумот со забрзана брзина. Најновите податоци од Темната енергија (DES) и Темниот енергетски спектроскопски инструмент (DESI) мапираа стотици милиони галаксии за да го проучат ова ширење. Овие клучни алатки покажуваат со исклучително висок степен на доверба дека „равенката на состојбата“ на темната енергија – односот на нејзиниот притисок кон нејзината густина на енергија – не е само статичен број што го одредува нејзиниот ефект врз ширењето. Наместо тоа, нејзиниот ефект се чини дека се менува со текот на времето.

Оваа чудна динамика отвора врата за алтернативни објаснувања за тоа од што може да се состои темната енергија. Ова доведе до создавање на моделот на акциона темна енергија (aDE), кој предлага дека темната енергија се состои и од акционско поле (ултралесна форма на темна материја што „прска“ низ целиот универзум) и од космолошка константа, или фиксна позадина на ширење, вградена во самото ткиво на простор-времето.

Во нов труд поставен на серверот за претпечатење arXiv, истражувачите го применуваат овој хибриден модел на мерењата на DES. Тие откриле дека оваа комбинација веројатно би можела да ги објасни резултатите од DES и DESI, но со неочекуван пресврт: во далечната иднина на универзумот, интеракцијата на акционското поле и космолошката константа всушност почнува активно да го влече универзумот назад, што доведува до конечната Голема експлозија. Земајќи го моделот што најдобро одговара на набљудувањата и водејќи симулација насочена кон иднината, истражувачите го пресметаа точниот момент на космичка пропаст: 33,3 милијарди години од сега.

Оваа радикално пократка иднина е во остра спротивност со традиционално сметаниот животен век од трилион години. Наместо космичкото ширење да го истегнува универзумот како осамен, вечен автопат, имаме космичко полукружно пресвртување што нè враќа на почетокот на нашето патување.

Што друго може да се каже за новата теорија?

Науката секогаш доаѓа со предупредувања. Набљудувањата на DES и DESI дека космолошката константа не е статична се интригантни, но сепак треба да се тестираат. Овој модел зависи од многу варијабли, а неколку различни комбинации од нив сè уште би можеле да ги објаснат набљудувањата, иако негативната космолошка константа – и резултирачката Голема експлозија – останува најверојатната опција во нивната анализа.

Потребни се повеќе податоци за темелно да се тестира овој модел. Космосот е комплексен; нашето разбирање постојано се развива. Како што се повеќе и повеќе податоци стануваат достапни, ја составуваме најголемата приказна што некогаш е раскажана, но таа приказна може да заврши порано отколку што очекувавме.