Skip to content
Нова воздушна напнатост е регистрирана над Егејското Море, откако вооружени турски борбени авиони Ф-16 и два авиона ЦН-235 влегле во зоната што Грција ја третира како свој национален воздушен простор и во ФИР Атина, по што биле пресретнати од грчки борбени авиони. Според грчките воени податоци, инцидентот се случил на 25 мај 2026 година во североисточниот и југоисточниот дел на Егејот.
Во инцидентот учествувале вкупно четири турски летала – еден пар вооружени Ф-16 и два авиона ЦН-235, кои се користат за надзор, поморска соработка и собирање разузнавачки информации. Грчките извори наведуваат дека биле регистрирани 10 повреди на грчкиот воздушен простор и четири прекршувања на правилата за воздушен сообраќај во ФИР Атина. Од нив, две повреди ги направиле Ф-16, а осум авионите ЦН-235.
Грчката авијација реагирала со подигнување борбени авиони, кои ги идентификувале и пресретнале турските летала според стандардната процедура. При пресретнувањето била регистрирана и една „емплоки“, односно симулирана воздушна борба меѓу грчките авиони и вооружените турски Ф-16.
Инцидентот доаѓа во период на внимателно обновување на дијалогот меѓу Атина и Анкара, но и во контекст на нерешените спорови околу Егејот, воздушниот простор, ФИР Атина, поморските зони и кипарското прашање. И Грција и Турција се членки на НАТО, но нивните билатерални спорови остануваат едни од најчувствителните безбедносни точки во источниот Медитеран.
Според грчки воени податоци што ги пренесува „Катимерини“, од почетокот на 2026 година се регистрирани 159 повреди на грчкиот воздушен простор, во споредба со 225 во целата 2025 година. Во 2024 година немало пријавени повреди или симулирани воздушни борби, додека во 2023 година биле регистрирани 1.172 повреди и 87 симулирани воздушни борби.
За Атина, ваквите летови се нарушување на суверенитетот и ризик за безбедноста во Егејот. За Анкара, пак, дел од спорот е поврзан со грчкото толкување на воздушниот простор од 10 наутички милји и со правилата за ФИР Атина, кои Турција ги оспорува со години. Токму таа разлика во толкувањето го прави секој ваков инцидент повеќе од воена епизода – тој станува дел од долготрајна правна, политичка и стратешка конфронтација.
Иако последните години Атина и Анкара се обидуваат да го одржат политичкиот дијалог и да избегнат отворена ескалација, воздушните инциденти над Егејот покажуваат колку лесно старите спорови можат повторно да го сменат тонот на односите. Еден пар вооружени авиони, неколку минути пресретнување и една симулирана воздушна борба се доволни за регионот повторно да се потсети дека Егејот останува простор каде дипломатијата и воената готовност постојано се допираат.
