Доларот зајакна, еврото падна под притисок на американските камати

Американскиот долар зајакна на светските девизни пазари и достигна највисоко ниво во последните недели, поттикнат од подобрите од очекуваните податоци за пазарот на труд во САД и од очекувањата дека Федералните резерви би можеле повторно да ги зголемат каматните стапки до крајот на годината.

Индексот на доларот, кој ја мери вредноста на американската валута во однос на шесте најважни светски валути, порасна за 1,3 проценти и достигна 100,07 поени. Истовремено, еврото ослабе за 1,4 проценти и се спушти на околу 1,1520 долари, додека доларот зајакна и во однос на јапонскиот јен, достигнувајќи 160,29 јени за еден долар.

Главниот поттик за растот на доларот дојде од новите податоци за американската економија. Во мај, бројот на вработени во САД се зголемил за 172.000 лица, повеќе од прогнозите на аналитичарите, а стапката на невработеност останала на 4,3 проценти. Таквите податоци ја зајакнаа проценката дека американската економија и натаму е доволно отпорна за ФЕД да не брза со олабавување на монетарната политика.

За пазарите, тоа значи едно: повисоки или подолго задржани каматни стапки во САД ја прават американската валута попривлечна за инвеститорите. Кога приносите во долари се повисоки, капиталот почесто се движи кон американските обврзници и кон доларски средства, што ја крева побарувачката за доларот и врши притисок врз еврото и другите валути.

Дополнителен фактор се геополитичките тензии на Блискиот Исток и повисоките цени на нафтата, кои повторно ги засилуваат инфлациските ризици. Reuters јави дека доларот се искачил близу двомесечен максимум токму во услови на посилни очекувања за повисоки камати во САД и зголемена пазарна нервоза.

Еврото, пак, е под двоен притисок. Од една страна, Европската централна банка исто така се соочува со потреба да реагира на инфлациски притисоци, а економистите очекуваат зголемување на депозитната стапка на 2,25 проценти на состанокот во јуни. Од друга страна, европската економија останува послаба од американската, што ја ограничува силата на еврото и го прави поподложно на промени во расположението на глобалните инвеститори.

За Македонија, ваквите движења имаат индиректно, но важно значење. Денарот е стабилно врзан за еврото, па слабеењето на еврото во однос на доларот значи дека стоките и суровините што се пресметуваат во долари можат да станат поскапи. Тоа особено се однесува на нафтата, енергенсите и дел од увозните производи, што потоа може да се прелее во транспортните трошоци и цените на мало.

За граѓаните, промената не се чувствува веднаш преку менувачница, туку преку пошироката ценовна логика. Посилен долар може да значи поскапа нафта, поскап увоз и поголем притисок врз инфлацијата, особено ако растот на цените на енергенсите продолжи. За компаниите што увезуваат во долари, пак, ова значи повисоки трошоци и потреба од внимателно планирање на набавките.

Во краток рок, пазарите ќе ги следат следните потези на Федералните резерви и Европската централна банка. Доколку ФЕД испрати сигнал дека каматите ќе останат високи или ќе растат, доларот може да ја задржи предноста. Ако ЕЦБ биде поагресивна со каматите, еврото може делумно да се стабилизира. Но во услови на геополитички ризици, повисока нафта и нестабилни очекувања, девизните пазари остануваат чувствителни на секоја нова економска бројка и политичка порака.