Skip to content
На прв поглед, бројката изгледа како проблем со работната дисциплина. Германските работници во просек поминале околу 22 дена на боледување во 2024 година, што ја става Германија меѓу земјите со високо ниво на отсуства од работа. Владата затоа сака построги правила, но истражувачите предупредуваат дека зад бројките можеби не стојат работници кои премногу лесно земаат боледување, туку работни места на кои луѓето сè потешко издржуваат.
Планот на коалицијата на канцеларот Фридрих Мерц предвидува укинување на можноста боледување да се отвори телефонски, а на работодавците би им се оставила можност да бараат лекарска потврда уште од првиот ден на отсуството. Целта е да се намалат отсуствата и да се зголеми продуктивноста во економија која истовремено се соочува со стареење на населението и слаб раст.
Но токму тука почнува посложениот дел од приказната.
Податоците покажуваат дека сите професии не „боледуваат“ подеднакво. Жените вработени во здравството и социјалната заштита во 2024 година во просек биле отсутни 27 дена поради болест. Кај наставниците просекот бил 24 дена, во финансискиот сектор 18, а во комуникациите 16 дена.
Разликата го менува прашањето. Наместо само „зошто Германците толку често се на боледување“, истражувачите сè почесто прашуваат, што се случува на работните места на кои луѓето најмногу отсуствуваат?
Одговорите водат кон хроничен недостиг на кадар, ниски примања во однос на одговорноста, ограничени можности за напредување и голем емоционален товар. Особено се издвојуваат здравството, негата, образованието и социјалните служби.
Професорот емеритус на Универзитетот во Диселдорф, Јоханес Зигрист, предупредува дека човек не мора да има дијагностицирана тешка депресија за работата да го исцрпи до точка на која повеќе не може нормално да функционира.
Станува збор и за состојби на исцрпеност и согорување предизвикани од проблематични услови на работа.
Токму менталното здравје е една од најинтересните точки во германските податоци. Менталните нарушувања претставуваат само 4,8 проценти од случаите на боледување, но кога ќе се појават, просечното отсуство трае дури 28 дена.
Според податоците на здравственото осигурување AOK, бројот на денови отсуство поради проблеми со менталното здравје кај нивните осигуреници се зголемил за 47 проценти од 2014 година. Менталните нарушувања сега се вториот најголем причинител на отсуства од работа, веднаш зад респираторните заболувања.
Посебно загрижувачка е состојбата во училиштата. Германскиот училиштен барометар за 2024 година покажа дека речиси половина од наставниците пријавиле психолошко или физичко насилство меѓу учениците во нивното училиште, а повеќе од една третина изјавиле дека неколкупати неделно се чувствуваат емоционално исцрпени.
Сличен притисок постои и во негата и здравството, каде недостигот на работници дополнително го зголемува товарот врз оние што остануваат на работа.
Затоа дел од експертите сметаат дека построгата лекарска контрола може да го третира симптомот, но не и причината.
Има уште еден важен детал кој ја менува сликата за „Германците кои премногу боледуваат“.
Големиот скок во официјално регистрираните денови на боледување се случил во 2022 година, кога Германија преминала на електронско пријавување. Новиот систем почнал подобро да ги евидентира и краткотрајните отсуства кои претходно полесно останувале надвор од статистиката. Анализа на здравственото осигурување DAK и институтот IGES дополнително утврдила дека растот бил поврзан и со силни бранови на респираторни инфекции и ковид, а не само со промени во однесувањето на работниците.
Истражувачите не нашле докази дека можноста за телефонско отворање боледување, воведена за време на пандемијата, предизвикала масовна злоупотреба на системот.
Ниту, пак, меѓународните споредби се толку едноставни колку што изгледаат.
Германија има релативно дарежлив систем во кој работникот вообичаено продолжува да ја прима целата плата во првите шест недели од болеста. Но според податоците што ги наведува OECD, седум земји – Норвешка, Словенија, Шпанија, Финска, Франција, Португалија и Белгија – имаат повисока зачестеност на боледувања кај вработените со полно работно време.
Затоа експертите предупредуваат дека споредувањето само на бројот на денови може да даде погрешна слика. Различните држави имаат различни системи за пријавување боледување, различни права на работниците и различни начини на водење статистика.
Германската влада, сепак, е решена да интервенира. Освен преиспитувањето на телефонските боледувања, се разгледува можноста работодавците да бараат лекарски документ уште првиот ден. Плановите веќе предизвикаа отпор кај синдикатите, лекарските организации и дел од владејачката коалиција. Лекарите предупредуваат дека таквиот систем може дополнително да ги оптовари ординациите со пациенти на кои им е потребна само потврда за краткотрајна настинка или инфекција.
Бројката од 22 дена затоа открива многу повеќе од навиките на германските работници. Зад неа се судираат две толкувања: едното гледа проблем со продуктивноста и премногу лесното отсуство од работа, другото гледа работна средина во која дел од професиите стануваат сè потешки за издржување.
