Skip to content
Три кучиња во забранетата зона околу Чернобил одеднаш добиле впечатливо сина боја на крзното, од муцката до опашката, а фотографиите веднаш предизвикале шпекулации дека станува збор за последица од радијацијата. Вистината, според научниците кои ги следат животните, е многу понеобична и многу помалку драматична, кучињата најверојатно се извалкале со сина хемикалија од превртен пренослив тоалет.
Приказната повторно ја актуелизира Forbes, кој објаснува зошто радијацијата практично не може да биде причината за необичната боја.
Кучињата биле забележани уште во октомври 2025 година, кога тимот на програмата Dogs of Chernobyl работел во украинската зона на исклучување. Волонтерите ловеле бездомни кучиња за стерилизација и повторно пуштање, кога забележале три животни со речиси целосно сино крзно.
Само една недела претходно истите кучиња изгледале сосема нормално.
Токму брзината со која ја промениле бојата е еден од најсилните докази дека не станува збор за генетска мутација.
Радијацијата може да предизвика оштетување на ДНК и во одредени околности таквите промени да се пренесуваат на потомството, но не може за неколку дена да го промени природниот пигмент на крзното на веќе возрасно куче.
Постои и уште поедноставно биолошко објаснување.
Крзното кај кучињата ја добива бојата преку различни комбинации на меланин. Природно вистински син пигмент кај кучешкото крзно не постои. Она што одгледувачите понекогаш го нарекуваат „сино“ куче всушност е варијанта на разредена сива боја, а не интензивната сина нијанса што се гледа на фотографиите од Чернобил.
Трагата затоа водела кон нешто што се наоѓало во околината.
Clean Futures Fund, организацијата која стои зад програмата Dogs of Chernobyl, уште по појавата на фотографиите соопшти дека животните најверојатно дошле во контакт со некаква хемикалија.
Подоцна како најверојатно објаснување бил посочен стар пренослив тоалет кој се превртел во близина. Од него се излеала сина течност што се користи за третирање на отпадот, а кучињата најверојатно се валкале во неа.
Биологот Тимоти Мусо од Универзитетот на Јужна Каролина, кој е научен советник на програмата Dogs of Chernobyl, категорично ги отфрли теориите дека сината боја е доказ за мутација или некаква еволутивна адаптација на радијацијата.
Ветеринарите во моментот кога ги забележале животните не успеале да ги фатат за да направат целосна анализа, па конкретната хемикалија не била лабораториски потврдена. Сепак, животните изгледале здраво и активно, а начинот на кој се појавила бојата силно укажувал на надворешно боење на крзното.
Зад необичните фотографии, сепак, постои и многу посериозна научна приказна.
Во зоната околу Чернобил живеат стотици кучиња, голем дел потомци на животните оставени зад себе при евакуацијата по нуклеарната катастрофа во 1986 година.
Научниците со години ги проучуваат овие популации. Генетско истражување објавено во Science Advances покажа дека кучињата кои живеат во непосредна близина на централата се генетски различни од популациите на кучиња во градот Чернобил и во подалечните области. Но самите автори нагласуваат дека тоа создава основа за понатамошно истражување на влијанието на животната средина и радијацијата, а не доказ дека секоја необична особина кај животните е мутација предизвикана од нуклеарната несреќа.
Сините кучиња се најдобар пример колку лесно Чернобил и денес создава приказни за мутации и чудни последици од радијацијата.
Во овој случај, најверојатното објаснување не доаѓа од нуклеарната физика, туку од едно многу обично кучешко однесување, валкање во нешто што човекот би го избегнал по секоја цена.
