Skip to content
Украина доби зелено светло од Велика Британија и Франција за локализирано производство на далекобојните крстосувачки ракети SCALP/Storm Shadow, оружје што Киев веќе го користи за удари врз важни руски воени цели. Британската влада притоа дозволи производителот MBDA да сподели класифицирани информации за британските компоненти на ракетата со украинската страна.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски денес изјави дека и Лондон и Париз ја одобриле постапката, додавајќи дека францускиот претседател Емануел Макрон потврдил оти ограничувањата поврзани со SCALP и лиценците ќе бидат отстранети.
„Ќе дејствуваме. Верувам дека ова е силна позитивна и силна одлука“, порача Зеленски.
Но, зад зборот „производство“ стои важна нијанса. Официјалното британско соопштение зборува за воспоставување локални линии за склопување во Украина, а не нужно за целосно производство на секоја компонента на украинска територија. Лондон му дозволи на MBDA да ги открие класифицираните податоци за британските делови што се потребни за Франција и Украина да продолжат со проектот.
Storm Shadow и SCALP: две имиња за истото оружје
Storm Shadow и SCALP се британската и француската верзија на истата семејство крстосувачки ракети, развиени со заедничка британско-француска технологија. Украина ги доби првите вакви ракети од западните сојузници во 2023 година и ги користеше за прецизни удари врз командни центри, складишта и друга воена инфраструктура зад линијата на фронтот.
Британската влада потврдува дека SCALP ја користи истата француско-британска технологија како Storm Shadow и дека новата одлука треба да овозможи украинско склопување на ракетата.
Потегот е значаен бидејќи го менува моделот според кој Украина досега во голем дел зависеше од готови пратки западно оружје. Ако проектот навистина влезе во сериска фаза, дел од снабдувањето со далекобојни ракети би можело да се префрли директно на украинска територија.
Токму ограничените залихи на западно оружје и потребата од поголемо сопствено производство се меѓу главните проблеми со кои Киев се соочува додека војната продолжува
Одлуката предизвика остра реакција од Кремљ. Портпаролот Дмитриј Песков оцени дека споделувањето на британската технологија дополнително ќе ги влоши односите и ќе „додаде гориво на огнот“.
Москва истовремено сигнализираше дека руските сили ќе се обидат да ги идентификуваат потенцијалните локации на кои Украина би ги склопувала ракетите.
Токму тоа е и најголемиот предизвик за Киев. За разлика од производството на помали беспилотни летала, сложените крстосувачки ракети бараат пософистицирана индустриска инфраструктура, која во услови на постојани руски ракетни и дронски напади би можела да стане приоритетна цел.
Одлуката на Лондон доаѓа во момент кога Велика Британија и Франција повторно најавуваат засилена воена поддршка за Украина. Британскиот премиер Енди Бернам при посетата на Киев на 24 август ја претстави дозволата за трансфер на класифицираната технологија како дел од долгорочната поддршка за украинската одбрана.
За Украина, пак, локалното склопување на Storm Shadow/SCALP значи повеќе од уште една испорака оружје. Тоа е обид дел од западната воена технологија трајно да се пресели во украинската одбранбена индустрија – и со тоа Киев постепено да стане помалку зависен од одлуките за секоја нова пратка ракети од странство.
