Skip to content
Директорот на ЦИА, Џон Ретклиф, не се сретнал со Владимир Путин за време на необјавената посета на Москва, но рускиот претседател веднаш бил информиран за неговите разговори со претставници на руските разузнавачки служби. Оваа потврда од Кремљ е засега најважниот нов детаљ за посетата чија агенда и натаму ја кријат и Вашингтон и Москва.
Ретклиф пристигнал со американски воен транспортен авион „Ц-17“, кој од Вашингтон преку Рига слетал на московскиот аеродром Внуково. По неколку часа авионот ја напуштил Русија. ЦИА не ја најави посетата, а нејзиното одржување стана јавно дури откако движењето на авионот беше забележано на сервисите за следење летови.
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, потврди дека Ретклиф разговарал со руски разузнавачки претставници. Тој не откри со кого конкретно се сретнал американскиот директор, ниту за кои прашања разговарале. Песков кажа дека Владимир Путин не учествувал на средбите, но бил информиран веднаш по нивното завршување.
Токму тој детаљ го менува аголот од кој треба да се гледа посетата. Ретклиф формално не бил примен во Кремљ, но содржината на разговорите стигнала до рускиот претседател без одложување. Тоа покажува дека Москва не ја третирала посетата како обична техничка размена меѓу служби, дури и ако Доналд Трамп ја опиша како „делумно рутинска“.
Трамп изјави дека патувањето можеби ќе придонесе за завршување на војната во Украина. Истовремено ги отфрли тврдењата дека Ретклиф дошол за да предупреди за руски дејства против земји членки на НАТО или за да разговара за санкциите и односите на Москва со Иран.
Но, безбедносните мерки околу посетата не изгледале рутински. Според „Асошиејтед прес“ и „Фајненшл тајмс“, Вашингтон побарал од Киев привремено да ги ограничи нападите со дронови врз Москва и други области во северниот дел на Русија додека американската делегација била во земјата. Украина го прифатила барањето. Тоа не ја открива агендата, но покажува колку чувствителна била мисијата и колкав ризик Вашингтон сакал да избегне.
Посетата се случува во момент кога формалните преговори за Украина се во застој, а односите меѓу САД и Русија остануваат оптоварени и со кризата околу Иран. Москва е еден од најважните партнери на Техеран, додека западните разузнавачки извори подолго време укажуваат на размена на беспилотни летала, воена технологија и разузнавачки податоци меѓу двете земји. Ниту една страна, сепак, не потврди дека Иран бил тема на разговорите.
Западните медиуми ја нагласуваат реткоста на посетата и барањето до Украина да ги запре ударите. Руските медиуми, повикувајќи се на Кремљ, ја претставуваат како контакт меѓу специјалните служби и избегнуваат да ѝ дадат статус на политички преговори. Заедничко за двете верзии е молкот околу содржината.
Последен пат директор на ЦИА беше во Москва во ноември 2021 година. Тогаш Вилијам Барнс го предупреди рускиот врв за последиците од напад врз Украина, само неколку месеци пред почетокот на целосната руска инвазија. Разузнавачките канали подоцна останаа отворени за предупредувања поврзани со нуклеарна ескалација, размена на затвореници и спречување директен судир меѓу САД и Русија.
Затоа, новината не е само во тоа што директорот на ЦИА повторно стапнал во Москва. Поважно е што двете страни избрале разузнавачки, а не дипломатски канал и што извештајот од разговорите веднаш стигнал до Путин. Тоа не значи дека е отворен нов мировен процес, но потврдува дека постои директна линија за теми што Вашингтон и Москва не сакаат или не можат да ги водат јавно.
Песков по посетата изјави дека контактите меѓу разузнавачките служби се позитивни, иако е прерано да се процени дали тие ќе ги подобрат односите меѓу двете земји. Кремљ воедно соопшти дека засега не се планирани дополнителни средби преку официјалните политички канали.
