Русија сè уште не изгледа како земја во отворена економска криза, но сведоштвата на самите граѓани откриваат сè подлабоко незадоволство, раст на трошоците и сè помалку доверба во иднината.
Како што расте економскиот притисок, така се влошува и расположението меѓу граѓаните, покажуваат официјалните истражувања на јавното мислење во Русија. Но, уште поилустративна слика даваат сведоштвата на граѓаните кои ги собра Дојче Веле (DW) во својата најнова репортажа за секојдневниот живот во Русија.
Еден од највидливите проблеми е недостигот на гориво. Во Москва, според сведоштвата објавени од DW, граѓани патувале десетици километри во потрага по бензин, додека на некои пумпи се создавале редици од 50 до 100 автомобили. Во делови од земјата гориво се бара и во текот на ноќта, а чекањето може да трае со часови.
Проблемот не е само во снабдувањето. Според податоците цитирани од DW, цената на бензинот во Русија годинава пораснала за 7,4 отсто, повеќе од вкупната инфлација од 4,19 отсто. На 27 август ограничувања во продажбата на гориво биле регистрирани во 66 региони, а во уште 16 имало локални нарушувања или нагло зголемување на цените.
Причините се поврзуваат и со последиците од украинските напади со дронови врз руските рафинерии. Според податоците што ги наведува DW, капацитетот за преработка на нафта е намален за речиси една третина.
Невработеноста е ниска, но работа сè потешко се наоѓа
На хартија, руската економија и натаму изгледа силно. Официјалната стапка на невработеност е само 2,2 отсто.
Но, зад оваа бројка се појавува поинаква слика.
Платформите за вработување во Русија бележат зголемен број биографии, додека бројот на огласи за работа се намалува. Дел од компаниите, особено во автомобилската индустрија и рударството, ги намалуваат работните часови или вработените ги испраќаат на принуден одмор.
Граѓани за DW сведочат дека нова работа сè потешко се наоѓа, дека понудите се слабо платени или бараат 12-часовни смени, а има и случаи на доцнење на платите.
„Цело лето работам за две третини од својата плата“, сведочи еден од соговорниците на DW, додавајќи дека тоа едвај е доволно за основните трошоци.
Друг граѓанин вели дека отпуштањата ги погодиле повеќе индустрии, додека животот станал „неупоредливо поскап“ во споредба со периодот пред руската инвазија врз Украина во 2022 година.
Од планирање на иднината до преживување од ден за ден
Можеби најважниот дел од сведоштвата не се однесува ниту на бензинот, ниту на платите, туку на промената на односот кон иднината.
Според DW, сè повеќе граѓани велат дека не планираат однапред. Наместо тоа, се концентрираат на тоа како да го поминат денот.
Еден од соговорниците опишува атмосфера во која луѓето подигаат готовина и купуваат долари, додека патувањата стануваат прескапи, а неизвесноста расте.
Други сведочат за забавување на интернетот и сè почеста употреба на VPN, како и за заминување на голем број луѓе од земјата.
Во исто време, сведоштвата покажуваат и зголемена општествена раздразливост.
„Луѓето се бесни како никогаш досега“, вели еден од корисниците на DW.
Според неговото сведоштво, животот станал посиромашен, подосаден и поопасен, а луѓето сè почесто избегнуваат разговори за војната и за состојбата во земјата.
Кремљ зборува за стабилност, граѓаните зборуваат за неизвесност
Ова е можеби најголемиот контраст што го открива репортажата на Дојче Веле.
Додека Кремљ инсистира дека економската ситуација е стабилна, официјалните и независните истражувања на јавното мислење покажуваат влошување на расположението, а сведоштвата на граѓаните зборуваат за раст на цените, проблеми со горивото, потешко наоѓање работа и страв од иднината.
Русија, според оваа слика, не се соочува со еден голем економски удар кој одеднаш го руши системот. Наместо тоа, граѓаните опишуваат бавен процес на исцрпување – поскапо секојдневие, помалку можности, поголема неизвесност и постепено губење на чувството дека иднината може да се планира.
И токму тоа можеби е најважната порака од сведоштвата собрани од DW: економската цена на војната не се гледа само во статистиката, туку и во начинот на кој луѓето почнуваат да го живеат својот живот.

