Skip to content
Сезоната на ајварката веќе почна, а со неа и традиционалната дилема во многу македонски домаќинства: дали годинава повеќе се исплати да се направи домашен ајвар или да се купи готов од маркет?
Пресметката за 2026 покажува дека домашниот ајвар сè уште може да биде значително поевтин ако се сметаат само директните трошоци. Но, разликата се намалува ако во цената се вклучат и часовите потребни за печење, лупење, мелење и пржење.
Годинашната сезона почна со незадоволство кај производителите во Струмичко. По протестите поради првичната откупна цена од 25 денари за килограм, беше договорена цена од 40 денари за прва класа ајварка, 30 денари за пиперката за преработка и 15 денари за пониските класи.
Сепак, откупната цена не е исто што и цената што ја плаќа купувачот на пазар. Затоа реалната пресметка зависи од тоа дали ајварката ќе се најде за 50, 60 или 70 денари за килограм.
Колку чини ајвар од 30 килограми пиперки?
За една стандардна домашна тура од околу 30 килограми пиперки потребни се приближно два литра масло, тегли, сол и други состојки, како и дрва или електрична енергија.
Ако пиперката чини 50 денари за килограм, само за неа ќе бидат потребни 1.500 денари. При цена од 60 денари трошокот се зголемува на 1.800 денари, а при 70 денари на 2.100 денари.
Литар сончогледово масло во маркетите моментално се продава за околу 100 до 107 денари, па за два литра треба да се издвојат уште околу 200 денари.
Нови тегли од околу 700 милилитри може да чинат приближно 20 денари по парче. За десет тегли тоа се уште околу 200 денари, додека домаќинствата што користат стари тегли го намалуваат овој трошок.
Со дополнителни 200 до 350 денари за енергија и останати состојки, вкупната пресметка изгледа вака:
При пиперка од 50 денари, турата чини околу 2.150 до 2.300 денари.
При цена од 60 денари, трошокот е околу 2.450 до 2.600 денари.
При цена од 70 денари, сметката се искачува на околу 2.750 до 2.900 денари.
Од 30 килограми пиперки, зависно од рецептот и густината, може да се добијат приближно десет поголеми тегли ајвар. Тоа значи директен трошок од околу 215 до 290 денари по тегла.
Колку чини готовиот ајвар?
Во маркетите разликите се значителни.
Ајвар од околу 550 грама на акција може да се најде за приближно 269 денари, други производи од околу половина килограм се движат околу 300 до 350 денари, додека премиум производи достигнуваат и околу 445 денари за тегла.
Во директната споредба, домашниот ајвар останува поисплатлив, особено во споредба со поскапите готови производи.
Но, во таа пресметка не е вклучен трудот.
Подготовката на домашен ајвар бара повеќе фази: миење и печење на пиперките, лупење, чистење, цедење, мелење, а потоа и повеќечасовно пржење и мешање.
Ако во целиот процес се вложат околу десет човек-часа и еден час условно се вреднува со 150 денари, кон директните трошоци треба да се додадат уште 1.500 денари.
Во такво сценарио, домашната тегла веќе би имала економска вредност од приближно 370 до 450 денари, а кај поскапа пиперка и поголем број работни часови може да достигне и околу 500 денари.
Тогаш готов ајвар купен на добра акција станува многу поконкурентен.
Кај помала тура од 20 килограми пиперки, директниот трошок би се движел приближно од 1.500 до околу 1.900 денари, зависно од цената на пиперката, маслото, теглите и енергијата.
Ако од тоа се добијат шест до седум поголеми тегли, трошокот е околу 215 до нешто над 300 денари по тегла, повторно без пресметан труд.
Бројките покажуваат дека домашниот ајвар и во 2026 година може да биде поевтин избор, особено ако пиперката се купи директно од производител, се користат стари тегли и трудот не се пресметува како трошок.
Но, ако ајварката е поскапа, се купуваат нови тегли и се пресметаат сите часови работа, готовиот ајвар од маркет, особено на акција може да биде многу поблиску до домашната цена отколку што се очекува.
