Skip to content
Додека дневните температури сè уште потсетуваат на лето, за илјадници домаќинства во Македонија септември е месецот кога почнува зимската математика. Се проверуваат цените на пелетите и дрвата, се сервисираат клима-уредите и се пресметува колкав дел од семејниот буџет ќе исчезне со првите студени денови.
Разликата меѓу навремена набавка и купување среде зима може да се мери во десетици илјади денари. Но колку навистина би чинело загревањето на просечен дом од 60 до 70 квадратни метри?
Пелетите можат да надминат 100.000 денари
Ориентационите пазарни цени на пелетите на крајот од август се движат од околу 14.500 до 22.000 денари за тон. Вреќа од 15 килограми, според тој распон, чини приближно од 218 до 330 денари, иако крајната малопродажна цена зависи од производителот, класата и количината.
За стан или помала куќа од околу 65 квадратни метри, со просечна изолација, може да бидат потребни приближно три до пет тони пелети во текот на сезоната. Тоа значи трошок од околу 43.500 до 110.000 денари.
Во дом со слаба изолација, подолга сезона или постојано одржување повисока температура, потрошувачката може дополнително да порасне. На сметката треба да се додадат и доставата, палетата и истоварот, доколку не се вклучени во понудената цена.
Поевтините пелети не мора да значат и поевтина зима. Производ со повеќе влага, прашина и пепел може да има послабо согорување, поголема потрошувачка и почесто да создава проблеми во котелот. Затоа пред купување цела сезонска количина е важно да се проверат класата, декларацијата и однесувањето на пелетите во конкретната печка.
Дрвата остануваат поевтини, но имаат скриени трошоци
Во актуелните огласи огревното дрво од даб и бука може да се најде по цена од околу 4.200 денари за просторен метар. Цената, сепак, се менува според местото на испорака, видот и сувоста на дрвото, како и според тоа дали се вклучени превозот, сечењето и цепењето.
Ако за загревање на дом од 60 до 70 квадратни метри се потрошат шест до десет просторни метри, сезонскиот трошок само за дрвата би изнесувал приближно од 25.000 до 42.000 денари.
Крајната сметка може да биде повисока ако дрвата треба дополнително да се исечат, исцепат и донесат до домот. Потребни се и соодветен простор за складирање и доволно време дрвото да се исуши. Влажното дрво создава помалку топлина, повеќе чад и повеќе наслаги во оџакот.
Инвертерот е најевтин само во вистински услови
Кај греењето со инвертер-клима нема купување гориво однапред, но трошокот пристигнува секој месец преку сметката за струја.
За дом од околу 65 квадратни метри, сезонската дополнителна потрошувачка може грубо да се движи од 2.000 до 4.000 киловат-часови. Во добро изолиран стан, со правилно димензиониран и ефикасен уред, дополнителниот трошок за струја може да остане во рамките од околу 20.000 до 35.000 денари за сезоната.
Во лошо изолиран дом, при многу ниски температури или ако се загреваат повеќе одвоени простории, сметката може да се искачи на 40.000–60.000 денари, а понекогаш и повеќе. Високата дневна потрошувачка може да го внесе домаќинството во поскап тарифен блок, поради што секој дополнителен киловат-час нема иста цена.
Ниската тарифа важи од 13 до 15 часот и од 22 до 7 часот секој ден, како и од сабота во 22 до понеделник во 7 часот. Но домот не може да се загрева само во евтините часови, па реалната сметка зависи од распределбата на потрошувачката меѓу високата и ниската тарифа.
Ако домаќинството допрва купува клима, треба да ја пресмета и почетната инвестиција. Инвертер наменет за простор од 50 до 75 квадратни метри моментално може да чини околу 50.000–70.000 денари, без разлика дали во цената е вклучена стандардна монтажа.
Изолацијата ја решава зимската математика
Според ориентационата пресметка, греењето на 65 квадратни метри може да чини од околу 25.000 денари со дрва или ефикасен инвертер во поволни услови, до повеќе од 100.000 денари со пелети во поскапата варијанта.
Но изборот на гориво не е единствениот фактор. Два идентични стана можат да имаат драматично различни сметки поради фасадата, прозорците, изложеноста, катот и температурата што ја одржуваат станарите.
Затоа септемвриската пресметка не започнува само со прашањето што да се купи. Започнува со тоа колку квадратни метри навистина се загреваат, колку часа дневно, какви се топлинските загуби и дали понудената цена ги вклучува сите трошоци до прагот на домот.
