Skip to content
Ако во вторник, 18 август, ви затреба лек откако редовните аптеки ќе ги затворат вратите, одговорот на едноставното прашање „каде има дежурна аптека?“ во голема мера ќе зависи од тоа каде живеете. Во Скопје има повеќе опции, но во помалите градови и населени места дежурството не мора да значи аптека со отворена врата во текот на целата ноќ.
Фондот за здравствено осигурување го објави распоредот за август 2026 година, а граѓаните можат да го проверат официјалниот список на дежурни аптеки на ФЗО, каде што се објавени месечните распореди по градови и населени места. На страницата веќе е наведена и посебната ставка „Распоред на дежурни аптеки за 2026 месец Август“.
Но, списокот отвора и поважно прашање: дали „дежурна аптека“ секогаш значи аптека во која пациентот може едноставно да влезе во два или три часот по полноќ?
Одговорот е – не секогаш.
Дежурна не мора да значи отворена 24 часа
Во распоредите на ФЗО постои важна разлика меѓу аптеките со непрекинато работно време и оние кај кои дежурството се организира на поинаков начин. Кај дел од местата дежурството може да се спроведува по телефонски повик, наместо фармацевтот цела ноќ да биде присутен зад шалтерот.
Таков модел, на пример, е јавно наведен за дежурствата во Гевгелија, каде што пациентот не треба автоматски да очекува отворена аптека, туку дежурството се активира по телефонски повик од лекарски тим од здравствената установа.
За пациентот тоа е суштинска разлика. Ако лек му затреба итно во 23 часот, информацијата дека во неговиот град „има дежурна аптека“ сама по себе не е доволна. Пред да тргне, треба да провери која аптека е на дежурство токму тој ден, каков е режимот и дали е потребен претходен телефонски контакт.
Скопје има најголем избор, но и повеќе од половина милион жители
Во официјалните распореди на ФЗО за 2026 година за Скопје се појавуваат пет точки со 24/7 режим: „Виола 7 Тобако“ во Аеродром, „Еурофарм Тафталиџе“, „Еурофарм Разловечко Востание“, „Зегин Буњаковец“ и „Зегин Градска болница“. ФЗО во јануарскиот распоред за 2026 година ги наведува овие скопски аптеки како деноноќни точки.
Според Пописот од 2021 година, во Скопје живеат 526.502 жители. Тоа значи дека, ако петте деноноќни точки се земат како груб показател за покриеноста, на една таква аптека доаѓаат околу 105.000 жители.
Секако, тоа не значи дека сите тие жители истовремено ја користат аптеката, но бројката добро ја покажува разликата меѓу формалното постоење на дежурни пунктови и нивната реална достапност во град со повеќе од половина милион луѓе. Податоците на Државниот завод за статистика покажуваат дека Скопје има 526.502 жители.
Дополнителен проблем е географската распределба. Дури и кога во еден град има повеќе деноноќни аптеки, тоа не значи дека тие се подеднакво блиску до жителите на сите населби.
Во Битола, Куманово, Прилеп и Тетово една дежурна точка значи многу повеќе
Проблемот станува поизразен кога ќе се погледнат другите големи градови.
Куманово има 75.051 жител, Битола 69.287, Прилеп 63.308, а Тетово 63.176 жители, според податоците од Пописот во 2021 година.
Ако во конкретна ноќ распоредот во некој од овие градови се сведува на една активна дежурна локација, десетици илјади жители практично зависат од една аптека или од еден дежурен механизам.
Затоа за Битола, Прилеп, Куманово, Охрид, Тетово, Гостивар, Струмица, Штип и Велес е поважно да се знае не само колку аптеки фигурираат во месечниот список, туку и која точно дежура во конкретниот период и на кој начин го спроведува дежурството.
Најтешко е за жителите на малите населени места
Уште поголем проблем се малите општини и селата.
Во Македонија има 1.781 населено место, а 205 од нив биле без жители во времето на Пописот во 2021 година. Дури 684 населени места имале помалку од 100 жители, а 218 помалку од десет.
За човек што живее во мало село, прашањето не е само „која аптека дежура?“, туку и колку километри мора да помине до неа.
Официјалниот список на ФЗО дава клучни информации за организираното дежурство, но не е интерактивна карта што автоматски му покажува на пациентот која дежурна аптека е најблиску до неговиот дом и колку време ќе му биде потребно да стигне до неа.
Токму тука е најголемата разлика меѓу Скопје и рурална Македонија. Во главниот град прашањето често е која од повеќето опции е најблиска. Во мало населено место прашањето може да биде во кој соседен град воопшто постои достапна дежурна аптека.
Дежурството не е гаранција дека го има токму вашиот лек
Уште една важна работа е да не се изедначуваат три различни поими: аптека што дежура, аптека што има договор со ФЗО и аптека што во тој момент го има конкретниот лек на залиха.
Дури и кога аптеката работи во текот на ноќта и издава лекови на рецепт, тоа не значи дека секој препарат, секоја јачина или секое пакување мора да биде достапно во тој момент.
Затоа пациентите што бараат специфична терапија, особено во доцните часови, треба по можност телефонски да ја проверат достапноста пред да тргнат кон аптеката.
Особено важно е истото да се направи кога лекот треба да се подигне на рецепт и на товар на Фондот. Фактот дека една аптека е означена како дежурна не треба автоматски да се толкува како гаранција дека секој лек од позитивната листа е физички достапен на нејзините полици.
Пред да тргнете по лек, проверете го датумот
Августовскиот распоред на ФЗО е сервис што најмногу вреди кога се користи непосредно пред одењето во аптека.
Граѓаните треба да го проверат точниот датум, името на дежурната аптека, местото, времето и начинот на кој се спроведува дежурството. Ако во распоредот има телефонски контакт или забелешка дека аптеката работи по повик, најсигурно е прво да се јават.
Зашто разликата меѓу „има дежурна аптека во градот“ и „има отворена аптека во која сега можам да го земам лекот“ може да стане видлива дури кога пациентот ќе стигне пред затворена врата.
