Skip to content
Реконструкцијата на грчката влада што ја спроведе премиерот Киријакос Мицотакис дојде откако европските обвинители ја проширија истрагата за измами со земјоделски субвенции од ЕУ. Според Reuters и Европското јавно обвинителство, скандалот се врзува за агенцијата ОПЕКЕПЕ, преку која годишно се распределуваат повеќе од две милијарди евра европска помош за земјоделството, а истрагата опфаќа наводи дека биле лажно прикажувани пасишта и добиток за да се добијат милиони евра субвенции. Европската главна обвинителка побара укинување на имунитетот на 11 активни пратеници, а паралелно биле испратени информации и за можната вмешаност на поранешен министер и заменик-министер.
Во Грција, политичката реакција беше непосредна. Reuters објави дека скандалот веќе претходно довел до оставки на министер и четворица високи владини функционери, а на 3 април Мицотакис направи реконструкција на кабинетот и го смени ресорот земјоделство. Во истата истрага, Европската унија ѝ изрече на Грција и казна од 392 милиони евра поради лошото управување со субвенциите преку ОПЕКЕПЕ во периодот 2016–2023.
Во Македонија, во меѓувреме, исто така има регистрирани случаи што директно се однесуваат на европски пари, но јавната слика околу нив доби поинаков тек. На 28 март 2024 државната новинска агенција МИА објави дека Европската канцеларија за борба против измами, ОЛАФ, побарала од Македонија да врати 2,276,212 евра злоупотребени преку програмата Еразмус+ во периодот 2016–2018. Во истиот текст беше наведено дека случајот е под предистражна постапка во Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција, а неправилностите се однесувале на 22 корисници на грантови.
Вториот крупен случај дојде со ИПАРД. На 10 ноември 2025 Министерството за финансии официјално соопшти дека Македонија привремено ги суспендира исплатите од ИПАРД-програмата поради „неодамнешни случувања“ во Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој. Во соопштението се наведува дека Европската комисија и службите во Брисел биле информирани истиот ден и ја поздравиле мерката, а владата ја претстави одлуката како чекор за обезбедување законитост и спречување измами и корупција.
Овие случаи не се појавуваат во празен простор. Во извештајот за Македонија за 2023 година, Европската комисија наведе дека националните власти пријавиле 85 случаи на неправилности во системот за управување со средства, од кои еден бил пријавен како сомнеж за измама. Во извештајот за 2025 година, Комисијата повторно побара јакнење на институционалниот капацитет на финансиската инспекција и антикорупциската мрежа AFCOS и оцени дека финансиската инспекција сè уште не функционира ефикасно поради несоодветна структура и ограничени човечки ресурси.
Така, додека во Атина истрагата за европските субвенции веќе произведе оставки, барања за симнување пратенички имунитет и реконструкција на владата, во Македонија досега се регистрирани барање за враќање 2,2 милиони евра од Еразмус+, предистрага за злоупотребени грантови и привремено стопирање на исплатите од ИПАРД поради случај поврзан со сомнежи за корупција. Во двата случаи станува збор за европски пари; разликата засега е во тоа што грчката афера веќе произведе видлива политичка рокада, додека македонските случаи останаа во рамка на постапки, суспензии и институционални соопштенија.