Украинскиот претседател Володимир Зеленски упати остри критики за односот на Белорусија со Русија за време на говорот во Вилнус на 25 јануари 2026 година, изјавувајќи дека белото куче од расата померанец на диктаторот Александар Лукашенко „има повеќе права од народот на Белорусија“.
Зборувајќи на настаните по повод 163-годишнината од Јануарското востание против руската империјална власт, Зеленски ја окарактеризира Белорусија како „принудена да постои како руски генерален губернатор“ и тврдеше дека неуспешните продемократски протести во 2020 година претставуваат пропуштена можност што ја загрози европската безбедност.
Регионално единство во услови на зголемени закани
Украинскиот претседател им се придружи на литванскиот претседател Гитанас Науседа и полскиот претседател Карол Навроцки во Вилнус на разговори во форматот на Лублинскиот триаголник, а на комеморативните настани присуствуваше и протераната белоруска опозициска лидерка Свјатлана Циханоускаја. Посетата се случи во услови на засилени руски напади врз енергетската инфраструктура на Украина, со масовниот напад на 24 јануари кој остави приближно 1,2 милиони имоти без струја за време на температури под нулата.
„Востанието на Белорусите требаше да извојува победа во 2020 година – за денес да нема закана од таму“, рече Зеленски. „Европа и светот требаше да ги поддржат луѓето што се кренаа – и историјата ќе беше побезбедна“.
Зеленски ги наведе конкретните начини на кои Белорусија стана составен дел од воените напори на Русија, наведувајќи дека руските оператори на беспилотни летала започнуваат напади врз Украина од белоруска територија и дека комуникациите за удар се координираат од Белорусија. Тој истакна дека Русија ја користи Белорусија „како платформа за уценување на Европа и светот со ракети „Орешник“, осврнувајќи се на руското нуклеарно оружје неодамна распоредено во Белорусија.
Апел до белорускиот народ
И покрај критиките кон режимот на Лукашенко, Зеленски се обрати директно до белорускиот народ, нарекувајќи го „европски народ кој ќе биде заедно со сите наши народи во обединета, слободна Европа“. Тој им се заблагодари на белоруските волонтери што се борат заедно со украинските сили и изрази уверување дека Белорусија ќе има уште една можност за промена.
Во говорот беше нагласено историското единство на Украина, Полска, Литванија и Белорусија, повлекувајќи паралели помеѓу востанието од 1863 година против руската империјална власт и сегашните борби за независност. „Нашиот успех – успехот на Украинците, Полјаците, Литванците, Белорусите – може да биде само заеднички успех“, рече Зеленски.
Литванија објави планови да им обезбеди на украинските градови речиси 100 генератори за да помогне во решавањето на енергетската криза. Посетата се совпадна со 48-от роденден на Зеленски.