13 милијарди чини блокадата на Ормускиот теснец

Американската блокада на иранските пристаништа отвори нова фаза од кризата на Блискиот Исток, во која ударот повеќе не се мери само со воени потези, туку и со тоа колку брзо се сушат трговските и енергетските текови. Најголемиот притисок паѓа врз Ормускиот теснец, стратешката морска точка преку која Иран извезува нафта и петрохемиски производи, но и увезува храна, машини и индустриска стока.

Во такви услови, за Техеран ризикот не е само во прекинот на извозот, туку и во тоа што секој подолг застој го удира курсот на ријалот, цените и ликвидноста во земјата. Проценките што денес ги пренесоа регионални медиуми се дека економската штета би можела да достигне и до 13 милијарди долари месечно, додека алтернативните правци не се доволни за да го заменат она што Иран го губи преку Ормус.

Пошироката слика е уште понепријатна и за регионот. Последните проценки покажуваат дека нарушувањето на транспортот и енергетските испораки веќе ја турка надолу економската перспектива за Блискиот Исток и Северна Африка, а за Иран се предвидува пад на економијата од 6,1 проценти во текот на оваа година. Тоа значи дека блокадата не е само краткорочен шок, туку механизам што може да остави подолга рецесиска трага и по евентуално смирување на конфликтот.

Дополнителниот проблем е што Ормус не е важен само за Иран. Низ овој премин вообичаено минува околу една петтина од светските текови на нафта и течен природен гас, па секое ново стегање таму веднаш се прелева и врз глобалните пазари. Оттука, кризата околу Иран веќе не е само локален безбедносен судир, туку економска закана што може да произведе нов ценовен бран далеку надвор од регионот.