Домашните ноќевања во пад: странците го кренаа туризмот

Туризмот во Северна Македонија во 2025 година формално расте, но бројките откриваат јасна поделба: растот го носат странските гости, а домашните туристи и нивните ноќевања продолжуваат да се намалуваат. Последната статистика покажува дека вкупниот број туристи лани е зголемен за 6 проценти во споредба со 2024, но тоа е резултат речиси целосно на двоцифреното зголемување кај странците, додека кај домашните има пад.

Според најновите податоци на Државниот завод за статистика, бројот на странски туристи во 2025 пораснал за 10,3 проценти, а бројот на домашни туристи се намалил за 2,2 проценти. Слична слика се гледа и кај ноќевањата: вкупно има скромен раст од 0,8 проценти, но странците оствариле 6,4 проценти повеќе ноќевања, додека домашните гости ноќевале за 4,1 проценти помалку од претходната година.

Овие разлики се важни затоа што менуваат што точно значи „раст“ во туризмот. Поголем број странци може да значи повисоки приходи за дел од секторот, но падот на домашните ноќевања е сигнал за тоа колку граѓаните реално можат да си дозволат одмор во сопствената земја. Кога локалните гости се повлекуваат, туристичката економија станува посезонска, покревка и повеќе зависна од надворешни пазари и трендови што државата тешко ги контролира.

Показателен е и декември 2025 година, кога странците сочинувале 63,3 проценти од вкупниот број гости, наспроти 36,7 проценти домашни туристи. Тоа е период кога, традиционално, дел од домашните патуваат, но бројката сугерира дека домашната побарувачка слабее и во месеци што некогаш беа „сигурни“ за викенд-туризам и кратки престои.

Прашањето што останува отворено е дали институциите ќе го читаат ова како успех што треба да се слави или како предупредување што треба да се решава. Ако растот се „покрива“ со странски гости, а домашните ноќевања паѓаат, тогаш туризмот станува огледало на стандардот: кој може да одмори, колку долго, и каде му е поевтино да избега од сопствената реалност. Во такви услови, маркетингот кон странци не е доволен; потребна е политика што ќе го врати домашниот гостин како реален, а не декларативен приоритет.