ЕУ пред нов енергетски шок: кризата на Блискиот Исток ја тресе Европа

Европската унија се соочува со сериозен енергетски шок поради ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток, кој ги наруши клучните енергетски рути и предизвика нагло зголемување на цените на нафтата и гасот, ставајќи го континентот повторно пред ризик од енергетска криза. Клучниот фактор е затворањето и нарушувањето на сообраќајот низ Ормускиот теснец, преку кој поминува значителен дел од светската нафта и гас. 

Цените на енергенсите веќе бележат драматичен раст, при што гасот во Европа пораснал за околу 70 проценти, а нафтата за околу 50 проценти, што директно ја зголемува цената на увозот и го оптоварува европското стопанство. Овој притисок доаѓа во момент кога Европа сè уште се опоравува од претходната енергетска криза и останува зависна од увоз на енергенси. 

Дополнителен проблем е тоа што дел од снабдувањето со течен природен гас и нафта е прекинато или ограничено поради нападите врз енергетската инфраструктура и нестабилноста во регионот, што создава страв од недостиг на гориво во наредните месеци. Европските резерви се исто така под притисок, особено по студената зима, што ја прави ситуацијата уште поранлива. 

Во Брисел веќе се разгледуваат итни мерки, вклучително и користење на стратешките резерви и можни ограничувања на потрошувачката, додека европските лидери предупредуваат дека кризата може да биде долготрајна и да има сериозни економски последици, вклучувајќи инфлација и забавување на економскиот раст. 

Енергетскиот шок повторно ја отвора и дебатата за зависноста на Европа од увоз на фосилни горива и потребата од побрза транзиција кон обновливи извори, како начин за намалување на ранливоста од геополитички кризи.