Франција ја води најтешката битка со пожари по Втората светска војна

Франција се соочува со најтешката сезона на шумски пожари по Втората светска војна, изјави претседателот Емануел Макрон при посетата на погодените подрачја во југозападниот дел од земјата.

Макрон оцени дека станува збор за невидена криза, во која огнот зафатил огромни површини, предизвикал масовни евакуации и ги ставил противпожарните служби под притисок каков што досега не бил забележан. Според него, пожарите во Ланд се локализирани, а оние во Жиронда се стабилизирани, но опасноста од повторно разгорување останува висока.

Француското Министерство за внатрешни работи соопшти дека до 24 јули во земјата изгореле најмалку 115.000 хектари. Подоцнежните процени објавени од меѓународните агенции ја зголемуваат зафатената површина на повеќе од 116.000 хектари, што веќе ја прави 2026 година полоша од досега рекордната сезона во 2022 година.

Најкритично е во Жиронда и Ланд, во поширокиот регион околу Бордо. Само во Жиронда биле евакуирани околу 220.000 луѓе, додека уште десетици илјади ги напуштиле домовите и туристичките објекти во Ланд. Пожарот во Ланд уништил речиси 200 објекти и зафатил повеќе илјади хектари.

Размерот на кризата не се мери само преку изгорената површина. Пожарите биле толку силни што создавале огнени облаци, односно пирокумулонимбуси, атмосферски формации што можат да предизвикаат силни ветрови, молњи и нови жаришта. Таквиот феномен дополнително ја отежнува контролата врз огнот и го прави неговото ширење понепредвидливо.

Во гаснењето се вклучени илјадници пожарникари, воени единици, доброволци, канадери, хеликоптери и авиони за набљудување. Француските власти располагаат со 12 канадери, осум авиони „даш“ и дополнителна флота за извидување и координација, но истовремените пожари во повеќе региони ги растегнуваат капацитетите на службите.

Макрон изјави дека државата во изминатите години ги зголемила вложувањата во цивилната заштита и во противпожарната флота, но сегашната криза покажува дека системот мора да се подготвува за подолги, почести и географски пошироки сезони на пожари. Во неговата оценка, Франција веќе не се соочува со изолирани летни инциденти, туку со нов тип национална безбедносна закана.

Главните фактори се долготрајната суша, недостигот од врнежи, високите температури и силниот ветер. Метео-Франс предупредува дека исушената вегетација овозможува огнот полесно да се запали и многу побрзо да се шири. Девет од десет пожари во Франција се предизвикани од човечка активност, а половина се резултат на невнимание или опасно однесување.

Нов топлотен бран дополнително го зголемува ризикот. Во југозападна Франција се очекуваат температури до 37 степени, без доволно врнежи што би можеле трајно да ја подобрат состојбата. Иако дел од пожарите се стабилизирани, властите предупредуваат дека нивното целосно гаснење може да трае со недели или месеци.

Паралелно со Франција, со масовни пожари се бори и Шпанија, каде што повеќе од 100.000 лица биле евакуирани. Во покраината Авила изгореле над 50.000 хектари, што пожарот го прави најголем поединечен пожар регистриран во земјата. Помош во луѓе и авиони пристигнува и од други европски држави.

Изјавата на Макрон за „најтешката битка по Втората светска војна“ е политички драматична, но е поткрепена со рекордната изгорена површина, размерот на евакуациите и фактот дека пожарите истовремено зафаќаат региони што порано не биле сметани за високоризични. Француските институции веќе ја третираат кризата како долгорочен проблем на цивилната заштита, просторното планирање и климатската адаптација.