Skip to content
Галаксијата МоМ-з14 е најдалечната досега спектроскопски потврдена галаксија што ја забележал вселенскиот телескоп Џејмс Веб, со светлина испратена само околу 280 милиони години по Големата експлозија, објавија истражувачи во труд што е публикуван во јануари 2026 година, со што повторно се поместува границата на набљудувањето кон најраните фази на универзумот.
Откритието ја засилува дебатата што трае откако телескопот почна со работа во 2022 година: во космичката „зора“ се појавуваат повеќе светли и далечни објекти отколку што предвидуваа претходните модели, што ги тера астрономите повторно да ги преиспитаат сценаријата за тоа колку брзо можеле да се формираат првите ѕвезди и галаксии.
Тимот ја идентификувал МоМ-з14 како кандидат во постојни снимки, а потоа телескопот бил насочен кон објектот во април 2025 година за потврда со спектроскопија. Клучниот параметар што го „заклучува“ растојанието и староста е редшифтот, кој за МоМ-з14 е измерен на 14,44, повисок од претходниот рекорд на ЈАДЕС-ГС-з14-0 со 14,18, што го прави новиот објект најоддалечениот потврден досега.
Иако е компактна за количината светлина што ја емитува, МоМ-з14 има дијаметар од околу 240 светлосни години и маса споредлива со Малото Магеланово Облаче, а набљудувањата укажуваат дека е фатена во период на интензивно формирање ѕвезди. Во спектарот, истражувачите посочуваат и релативно висока застапеност на азот во однос на јаглерод, карактеристика што ги потсетува на глобуларните јата во Млечниот Пат и отвора прашања за тоа колку рано во историјата на универзумот се појавиле вакви хемиски потписи.
Во научната заедница, ваквите резултати се читаат и како најава дека „невозможните“ редшифтови стануваат реални цели за набљудување: доколку Џејмс Веб продолжи да наоѓа уште подалечни кандидати, следната граница ќе се приближува до епохата на првите ѕвезди, а нови инструменти како вселенскиот телескоп Ненси Грејс Роман би можеле дополнително да го прошируваат бројот на вакви објекти со пошироки прегледи на небото.