Skip to content
Истрагата за мазутот во ТЕЦ Неготино е запрена по едногодишна постапка, откако Основното јавно обвинителство за гонење организиран криминал и корупција соопшти дека не утврдило докази дека осомничените ги сториле кривичните дела што им се ставаа на товар, ниту дека постои друго кривично дело што се гони по службена должност.
Предметот се однесуваше на сомнежи за злоупотреби при набавките на мазут за ТЕЦ „Неготино“ во време на енергетската криза, незаконско склучување договори и анекси, како и перење пари. Во јавноста случајот беше претставуван како една од поголемите енергетски афери, со спомнувани високи суми и имиња на поранешни функционери и бизнисмени.
Според Обвинителството, во текот на постапката биле анализирани обемна документација, финансиски и договорни материјали, вештачења и сведочења од претставници на АД ЕСМ, ТЕЦ „Неготино“ и компании со лиценца за трговија со мазут. По тие проверки, обвинителот оценил дека нема основа за поднесување обвинение.
Од ОЈО ГОКК наведуваат дека мазутот бил навремено испорачуван и дека во ниту еден момент не било доведено во прашање производството на електрична енергија. Дополнително, според соопштеното, не била утврдена штета врз ЕСМ или врз државниот буџет, а производството во ТЕЦ „Неготино“ во критичниот период овозможило обезбедување електрична енергија по пониски цени од оние на слободниот пазар.
На брифинг со новинарите, обвинителката Катерина Коларевиќ информираше дека за истражната постапка досега биле потрошени над 50 илјади евра. Таа сума дополнително го отвора прашањето како ќе се објасни исходот на јавноста, имајќи предвид дека предметот долго време беше следен како случај со сериозни сомнежи за криминал во енергетскиот сектор.
Паралелно со одлуката за запирање на истрагата, се отвори и политичка полемика околу работата на Обвинителството. Пратеникот Антонијо Милошоски обвини дека обвинителството постапувало под политичка диктатура и праша зошто бегството на Васко Ковачевски не било земено како дополнителна индиција. Според него, ваквиот исход дополнително ја урива довербата во правосудниот систем.
Шефот на ОЈО ГОКК, Ислам Абази, ги отфрли обвинувањата за какво било влијание врз обвинителите. Тој наведе дека не влијаел врз предметниот обвинител и дека одлуката е донесена врз основа на доказите прибрани во постапката. Абази ја претстави одлуката како резултат на правна оценка, а не на политички притисок.
Токму тука останува најчувствителниот дел од случајот. Од една страна, Обвинителството тврди дека по едногодишна истрага нема докази за злоупотреби, перење пари или штета врз државата. Од друга страна, јавноста гледа предмет што почна со тешки обвинувања, притвори, бегство на еден од осомничените и силна политичка реторика, а завршува без обвинение.
Неутралното читање на исходот бара две работи. Прво, мора да се почитува правниот принцип дека обвинение не смее да се поднесе ако нема докази. Второ, институциите мора да објаснат како случај што беше претставуван како голем криминал завршува со заклучок дека нема основа за кривично гонење. Без такво објаснување, правниот епилог може да биде формално јасен, но довербата во системот да остане оштетена.
Случајот со мазутот во ТЕЦ „Неготино“ затоа не завршува само со наредбата за запирање на истрагата. Тој продолжува како тест за транспарентноста на Обвинителството, за политичката одговорност при јавни обвинувања и за способноста на правосудниот систем да покаже дека одлуките се носат по докази, а не по притисоци, очекувања или дневнополитички наративи.
