Skip to content
Куба ја зголемува воената подготвеност на цивилното население во услови на растечки тензии со Соединетите Американски Држави, недостиг на гориво и електрична енергија и засилена политичка реторика од Вашингтон. Хавана го претставува овој потег како одбранбена мерка во случај на евентуална американска интервенција, додека дел од набљудувачите предупредуваат дека ваквата мобилизација може дополнително да ја подигне нервозата во регионот.
Кубанските власти и државните медиуми во изминатиот период сè почесто прикажуваат цивили кои тренираат за одбрана заедно со вооружените сили, како дел од стратегијата позната како „војна на целиот народ“. Reuters објави дека кубанската државна телевизија речиси секоја вечер емитува прилози со граѓани од различна возраст кои се обучуваат за евентуална одбрана, додека армијата испрати и симболична порака со тоа што му врачи функционална пушка АКМ на 79-годишниот музичар Силвио Родригез, откако тој јавно порача дека е подготвен да земе оружје во случај на инвазија.
Последната информација што ја пренесуваат медиумите е дека, поради распоредувањето американски воени сили во близина на островот, властите во Хавана почнале со дистрибуција на оружје на граѓаните и со повици за подготвеност за можна инвазија. Во истиот контекст се наведува и дека американски и кубански генерали имале кратка средба во базата Гвантанамо, која Вашингтон ја опиша како разговор за оперативна безбедност, а Хавана како позитивна размена на ставови.
Засега нема потврда дека е донесена одлука за американска воена операција против Куба. Но политичкиот притисок е очигледен. По санкциите што влијаат врз снабдувањето со венецуелска нафта, Куба се соочува со недостиг на гориво, долги прекини на струја и дополнителни проблеми со снабдувањето. Во таква ситуација, секоја воена порака од Вашингтон и секој мобилизациски сигнал од Хавана добиваат поголема тежина.
Во последните недели повторно се засилија шпекулациите дали Куба може да стане следната точка на судир во американската политика кон регионот. Американскиот претседател Доналд Трамп, според медиумските извештаи, испратил остри пораки кон Хавана, додека кубанскиот претседател Мигел Дијаз-Канел возврати дека земјата ќе се брани од секоја надворешна агресија. Русија, пак, јавно порача дека не сака да види инвазија, блокада или каков било притисок врз Куба.
Безбедносните анализи покажуваат дека ризикот не е само во план за директна инвазија, туку и во можноста за погрешна проценка, инцидент или ограничена операција што би можела да ја запали кризата. CSIS оценува дека американската политика кон Куба се движи меѓу економски притисок, воено набљудување и нејасни политички сигнали, а како можни сценарија ги наведува продолжена кампања на притисок, внатрешна дестабилизација, ограничени удари или неконтролирана ескалација по инцидент.
Куба не е во позиција воено да се мери со САД, но нејзината одбранбена доктрина со децении се потпира на идејата дека евентуалниот напад треба да се претвори во скап и долг конфликт. Токму затоа обучувањето и вооружувањето цивили има двојна функција: практична, како подготовка за отпор, и политичка, како порака дека евентуалната интервенција нема да биде брза ниту без последици.
Во исто време, ваквата мобилизација носи ризик и за самото кубанско општество. Кога државата во услови на економска криза почнува да ги претвора цивилите во дел од воената подготвеност, границата меѓу национална одбрана, внатрешна контрола и политичка мобилизација станува сè потенка. Дел од критичарите предупредуваат дека недостигот од транспарентни информации остава простор за страв, пропаганда и дополнителна милитаризација на секојдневниот живот.
Карибите веќе еднаш беа центар на најопасната нуклеарна криза во модерната историја. Денес околностите се различни, но логиката на ескалација останува позната: силна реторика, воени движења, економски притисок, страв од напад и режим што се мобилизира околу идејата на опстанок. Затоа прашањето не е само дали ќе има нов конфликт, туку дали политичките актери ќе остават доволно простор кризата да се смири пред некој инцидент да ја турне во непредвидлив правец.
Куба во моментов го вооружува не само населението, туку и сопствениот наратив за опсада. САД го засилуваат притисокот, Хавана ја засилува одбранбената реторика, а регионот повторно гледа како еден стар конфликт може да добие нова, многу поопасна форма.
