Skip to content
Досиејата на Епстајн повторно ја втурнаа Британија во насловите од двете страни на Атлантикот откако американското Министерство за правда објави нов огромен пакет материјали поврзани со Џефри Епстајн, а британската полиција на 19 февруари го уапси Ендру Маунтбатен-Виндзор (поранешниот принц Ендру) во Норфолк, под сомнеж за „misconduct in public office“, односно злоупотреба на јавна функција.
Од досиеја до полициска истрага
Според официјалното соопштение на Министерството за правда на САД, во најновата објава се вклучени над 3 милиони дополнителни страници, како и илјадници видеа и голем број фотографии, со што вкупната продукција по овој процес достигнува приближно 3,5 милиони страници. Во Британија, токму тие „Епстајн досиеја“ ја засилија внимателната проверка на старата врска меѓу Ендру и Епстајн, но и на прашањето дали, и како, во еден момент приватното пријателство се пресекло со државна улога.
Ројтерс наведува дека истрагата се врзува за тврдења дека, додека бил владиниот специјален претставник за меѓународна трговија и инвестиции (2001–2011), Ендру наводно му испраќал на Епстајн доверливи владини документи и извештаи поврзани со патувања и проценки за земји како Виетнам и Сингапур, како и материјали за инвестициски можности.
Апсењето го извршила полицијата на Темз Вали на 19 февруари – на 66. роденден на Ендру – во објект на имотот Сандрингем, по што тој бил задржан повеќе од 10 часа, испрашуван и пуштен „под истрага“, без поднесено обвинение во моментот на објавување. Во исто време биле извршени претреси на адреси поврзани со него, а претресите во неговиот поранешен дом во Виндзор продолжиле и следниот ден.
Монархијата е под удар на довербата
Случајот не се чита само како лична криза, туку како тест за тоа колку монархијата може да демонстрира отчетност кога скандалот е „вграден“ во самото семејство. Кралот Чарлс III, според Ројтерс, изјавил дека за апсењето дознал „со најдлабока загриженост“ и дека „законот мора да си го земе својот тек“, обидувајќи се да воспостави јасна линија меѓу институцијата и истрагата. Истовремено, Ројтерс потсетува дека Чарлс претходно презел „невидени“ чекори за дистанцирање, вклучително и одземање на титулата принц во 2025 година.
Токму државната функција од минатото го внесува и вториот слој на кризата: ако истрагата се движи околу тоа дали биле споделувани доверливи материјали, тогаш неизбежно се отвораат прашањата за институционалниот надзор, протоколите и одговорноста на оние што ја следеле работата на трговскиот пратеник. Паралелно, британската влада во изминатите недели јавно зборуваше за „стандарди во јавниот живот“ во контекст на објавени информации поврзани со други високи фигури и нивни односи со Епстајн, при што беше спомната и комуникација со полицијата.
Што значи „misconduct in public office“?
Обвинението за „misconduct in public office“ е кривично дело од обичајно право во Англија и Велс и, според упатствата на Крунската обвинителска служба, носи максимална казна доживотен затвор, но бара да се докаже сериозна и волева злоупотреба или занемарување на должностите што ја руши довербата на јавноста во носителот на функцијата. Токму затоа, и медиумските анализи и правните коментари предупредуваат дека прагот за успешен кривичен епилог е висок, а истрагите во вакви случаи често траат долго.
Во овој момент, според Ројтерс, Ендру не е обвинет, а апсењето само по себе не значи вина; следните чекори зависат од истражните наоди и од оценката дали доказите го поминуваат тестот за јавно гонење. За монархијата и владата, меѓутоа, штетата се мери и поинаку: во тоа колку убедливо ќе покажат дека правилата важат и кога случајот ја допира самата срцевина на британскиот естаблишмент.