Од денес и „giveaway“ игрите се под закон: што се менува за профилите и фирмите

Нови правила за giveaway почнуваат да важат од денес, 14 јули, со што популарните подарувања на Инстаграм, Фејсбук, ТикТок и другите дигитални платформи повеќе нема да може да се организираат само со објава, неколку услови и случајно извлекување. За играта ќе биде потребна дозвола од Министерството за финансии, барањето ќе мора да се поднесе најдоцна 30 дена пред почетокот, а организаторот ќе плаќа надоместок од 18 проценти од вкупниот награден фонд.

Промената директно го менува начинот на кој компаниите, онлајн-продавниците, маркетинг-агенциите и инфлуенсерските профили ги користат подарувањата за привлекување следбеници и рекламирање производи. Практично, правилото може да засегне илјадници деловни профили, организатори и корисници кои секојдневно учествуваат во игри со лајкување, тагнување пријатели, споделување објави или следење профили.

Со новиот Закон за игрите на среќа и за забавните игри, за првпат се воведува посебна законска дефиниција за „подарување“, односно giveaway. Тоа е игра во која влогот за учество не мора да биде паричен. Како влог се сметаат и активности како лајкување, тагнување, споделување или објавување содржина, кога играта ја организира трговско друштво или трговец-поединец за рекламирање производи или услуги.

Тоа значи дека добро познатите инструкции „заследи го профилот“, „лајкни ја објавата“, „тагирај двајца пријатели“ или „сподели на стори“ веќе не се гледаат само како маркетиншка активност. Кога врз основа на нив се избира добитник на награда, играта влегува во регулираната законска рамка.

Организаторот мора да побара дозвола од Министерството за финансии најдоцна 30 дена пред датумот определен за почеток на giveaway играта. Тоа практично го укинува досегашното организирање во последен момент, кога фирма или профил можеше денес да објави дека од утре подарува телефон, патување, ваучер или друг производ.

Со барањето треба да се достават правилата на играта, докази за потеклото на наградите, документ за регистрација од Централниот регистар, податоци за економско-финансиската состојба и доказ дека се подмирени даноците, царините и придонесите. За самото поднесување на барањето се плаќа и надоместок од 100 евра во денарска противвредност. За трговските друштва се предвидува и дополнителна документација поврзана со евентуални забрани или казни.

Најголемиот финансиски товар за организаторите ќе биде надоместокот од 18 проценти од вкупната вредност на наградниот фонд. Тој мора да биде платен пред почетокот на играта, во рок од три дена по приемот на дозволата. Доколку надоместокот не биде уплатен навреме, дозволата може да биде одземена.

Оваа обврска значи дека фирмите ќе мора однапред прецизно да ја утврдат вредноста на секоја награда и целиот награден фонд. Giveaway кампањата повеќе нема да биде само трошок за производот што се подарува и за рекламата, туку ќе вклучува административни документи, надоместоци, планирање и законски рокови.

Правилата на играта мора јавно да бидат објавени пред нејзиниот почеток. Тие треба јасно да го наведат организаторот, производот или услугата што се рекламира, условите за учество, времетраењето на играта, начинот на извлекување, вредноста на наградите, вкупниот награден фонд, начинот на доделување и постапката за поднесување приговор.

Во правилата мора да биде наведено и дека вработените кај организаторот, како и членовите на нивните потесни семејства, немаат право да учествуваат. Една giveaway игра не смее да трае подолго од една година.

Нова обврска е и јавното објавување на резултатите. Имињата или податоците за добитниците мора да бидат објавени најдоцна три дена по извлекувањето или определувањето на наградите. Со ова се намалува просторот за нетранспарентни извлекувања, необјавени победници или сомнежи дека наградата однапред била наменета за одредено лице.

Паричните и стоковните награди ќе мора да бидат исплатени или преземени во рокот наведен во правилата. Тој рок не може да биде подолг од 60 дена од објавувањето на резултатите.

За инфлуенсерите и администраторите на профили клучно ќе биде кој формално е организатор на играта. Кога инфлуенсер само ја промовира кампањата на одредена компанија, компанијата треба јасно да биде наведена како организатор и да ги исполни законските обврски. Кога играта ја организира регистриран инфлуенсерски бизнис или трговец-поединец за рекламирање сопствени или туѓи производи, обврските се однесуваат на тој организатор.

И корисниците добиваат поголема правна сигурност. Пред да остават лични податоци, да тагираат пријатели или да споделат комерцијална содржина, тие ќе може да проверат кој ја организира играта, колкава е вредноста на наградите, како се избира победникот, кога ќе бидат објавени резултатите и во кој рок може да се поднесе приговор.

Со новиот режим, giveaway кампањите остануваат дозволена форма на дигитално рекламирање, но повеќе не се неформална промотивна активност. За фирмите и деловните профили тие стануваат однапред планирана, документирана и финансиски регулирана игра, со јавно објавени правила и добитници.