Skip to content
Поддршката за членство на Северна Македонија во Европската Унија бележи забележлив раст, но политичката цена на следниот чекор – уставните измени поврзани со евроинтеграциите – и натаму останува висока и без широка јавна поддршка. Во пракса, тоа создава познат „парадокс“: граѓаните ја сакаат целта, но одбиваат клучен услов на патот до неа.
Најновите мерења на јавното мислење покажуваат дека позитивниот став кон ЕУ повторно се зацврстува, особено кај етничките Македонци, кај кои поддршката достигнува нов максимум, со раст од речиси 10 процентни поени во однос на претходната година. Истовремено, опаѓа и бројот на т.н. „евроскептици“, што упатува дека антиевропското расположение не е доминантно, туку дека главниот проблем останува во условите и динамиката на процесот.
Но токму таму настанува судирот со реалноста. Уставните измени, кои во домашната дебата се претворија во тест на идентитет, доверба и геополитичка ориентација, не успеваат да обезбедат критична маса поддржувачи. Во истражувањата, поддршката за уставни измени се движи значително пониско од поддршката за членство во ЕУ, што го прави секој парламентарен обид за двотретинско мнозинство политички ризичен и неизвесен.
Дополнителен проблем е перцепцијата дека процесот не е „фер“ и дека критериумите се менуваат. Кога граѓаните гледаат дека преговорите се условуваат со билатерални спорови, довербата во европскиот механизам слабее, дури и кога базичната наклонетост кон ЕУ останува висока. Таа тензија се прелева во внатрешна политика: секоја власт се соочува со дилемата дали да „турка“ непопуларна одлука или да го пролонгира процесот со надеж дека условите ќе се релаксираат.
Заклучокот од овие трендови е јасен: прозорецот за политичко решение постои само ако паралелно се менаџираат две работи – растечката проевропска енергија и отпорот кон уставните измени. Без тоа двојно адресирање, поддршката за ЕУ може да остане висока на хартија, но блокадата да продолжи во пракса.