Ребалансот ја отвори дупката во буџетската приказна на Владата

Ребалансот на Буџетот сè уште не е стигнат на владина седница, но веќе ја отвори главната економска дилема во државата: дали Владата прави техничка корекција на јавните финансии или се обидува да ја затвори дупката што самата ја создаде со нереални проекции, нови задолжувања и растечки расходи.

Според информациите што ги објави ТВ21, во тек се консултациите меѓу Министерството за финансии и ресорите, при што се разгледува од каде ќе се крати и каде ќе се пренасочуваат средствата. Премиерот Христијан Мицкоски тврди дека се бара „оптимално решение“ со кое ќе има пари и за капитални инвестиции, и за плати, пензии и социјални трансфери. Истовремено, тој признава дека состојбата е тешка и дека оваа година државата треба да врати околу 3 милијарди евра обврски, заедно со камати.

Токму во тоа признание СДСМ ја гледа суштината на проблемот. Венко Филипче предупредува дека ребалансот не е нормална летна корекција, туку доказ дека во Буџетот снемува пари. Според него, новото задолжување од 300 милиони евра е последен сигнал дека Владата се обидува да ја пополни „огромната дупка“ во државната каса, додека дефицитот, инфлацијата и разликата меѓу приходната и расходната страна растат.

Ова е клучната политичка поента: ако буџетот беше поставен реално, ребалансот немаше да се отвори вака рано и со ваква нервоза. Буџетот за 2026 година беше донесен на 10 декември 2025 година, со проектиран раст на БДП од 3,8 проценти и инфлација од 2,5 проценти, а државната каса беше планирана на околу 6,7 милијарди евра. Фактот што подготовките за ребаланс почнаа порано од вообичаено ја засилува дилемата дали основните проекции биле премногу оптимистички или политички нашминкани.

Владата се обидува да ја смири јавноста со тврдења дека Буџетот е стабилен и ликвиден и дека редовно се исплаќаат платите, пензиите и обврските кон економијата. Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска најавува дека ребалансот ќе се прави во рамки на среднорочната фискална рамка и дека нема да ги погоди ставките поврзани со економски раст, инвестиции и поддршка на граѓаните.

Но токму тука се отвора судирот меѓу владиниот оптимизам и опозициското предупредување. СДСМ ја поставува дилемата што Владата се обидува да ја избегне: ако сè е стабилно, зошто е потребно ново задолжување и зошто толку рано се бара ребаланс? Ако има доволно пари за сите обврски, зошто се зборува за кратења? Ако капиталните инвестиции ќе продолжат, каде точно ќе се намалуваат расходите?

Ребалансот, во суштина, ќе биде првата вистинска проверка на економската приказна на Владата. Не во изјави, туку во бројки. Ќе покаже дали ќе се кратат капитални расходи, дали ќе се намалуваат развојни ставки, дали ќе се зголемува задолжувањето и дали државата ќе ја одржи ликвидноста без да ја префрли сметката врз граѓаните и идните буџети.

Филипче и СДСМ тука добиваат силна политичка точка: тие со месеци предупредуваат дека јавните финансии се движат во погрешна насока, а ребалансот сега ја отвора истата тема во институционална форма. Кога една влада мора да ја прекројува државната каса по само неколку месеци, тоа веќе не е само опозициска критика, туку документ што треба да покаже каде попуштиле пресметките.

Дополнително, предупредувањата за дефицитот не доаѓаат само од една политичка адреса. Во јавноста веќе се отворија и проценки дека реализацијата на буџетскиот дефицит во првите месеци од годината е сериозен аларм за квалитетот на буџетските проекции. Таквите реакции ја засилуваат тезата дека проблемот не е само во политичката реторика, туку во темпото со кое расходите ја притискаат државната каса.