Skip to content
Прелетната мисија Artemis II е следниот голем чекор на НАСА кон враќање на луѓето околу Месечината: прва проба со екипаж на ракетата SLS и леталото Orion, прво патување со луѓе подалеку од ниска Земјина орбита по ерата на Аполо и тест што треба да покаже дали системите се подготвени за идни слетувања. Мисијата е планирана да трае околу 10 дена, а агенцијата во моментов ја држи временската рамка „под ревизија“ поради технички проверки и поправки на ракетата.
Екипажот го сочинуваат четворица астронаути: Реид Вајзмен како командант, Виктор Гловер како пилот, Кристина Кох како специјалист за мисија и Џереми Хансен како специјалист за мисија од Канадската вселенска агенција. Оваа комбинација не е само „симболика“, туку и функционален избор за долга пробна мисија каде секој член има задача во проверките на Orion, комуникациите, навигацијата и оперативните процедури што ќе се повторуваат во идните летови.
Планот на летот е дизајниран како тест за издржливост и прецизност, не како спектакл со слетување. Orion прво ќе помине низ две орбити околу Земјата, а потоа ќе тргне по т.н. „free-return“ траекторија – патека што ја користи гравитацијата на Земјата и Месечината за природно да го насочи леталото назад кон дома, дури и ако треба да се прекинат дел од маневрите. Во близина на Месечината, летот е планиран како прелет покрај далечната страна, со траекторија што во визуелизациите се опишува како „фигура осум“ околу Месечината и Земјата.
Иако не се предвидува влегување во класична месечева орбита, мисијата има конкретна научна и оперативна работа. Во периодот на прелет покрај далечната страна – дел кој трае околу три часа – астронаутите ќе набљудуваат и фотографираат геолошки структури како ударни кратери и древни лавини текови, користејќи ја обуката за „теренско читање“ на релјефот што ја прават на Земјата. Паралелно, НАСА ќе собира податоци за зрачењето во и надвор од капсулата, а ќе се спроведуваат и биомедицински истражувања за тоа како длабоката вселена влијае на телото – од сон и активност, до имунолошки параметри и експерименти со „organ-on-a-chip“ уреди во рамки на истрагата AVATAR.
Artemis II има и меѓународна научна нишка. Според плановите на НАСА, на мисијата ќе има CubeSat-придружни експерименти од партнери како Германија, Јужна Кореја, Саудиска Арабија и Аргентина, кои ќе се распоредат во висока Земјина орбита и ќе работат на теми поврзани со радијација, вселенско време и комуникации. Така, летот е истовремено „генерална проба“ за човечки системи и платформа за собирање податоци што ќе им требаат на идните екипажи за подолги престои и покомплексни операции.
Најголемата непознаница во моментов е времето. На 25 февруари 2026 година НАСА соопшти дека SLS со Orion е вратен во зградата за монтажа во Кенеди-центарот за да се отстрани проблем поврзан со проток на хелиум кон горниот степен, а тимовите паралелно ќе заменуваат батерии и ќе го сервисираат системот за прекин на летот. Дел од медиумските извештаи наведуваат дека поради овој дефект и претходните забелешки во тестирањата, агенцијата гледа кон априлски прозорец, но исходот зависи од тоа што ќе покажат податоците и колку брзо ќе се завршат поправките.