Светот го доживеа вториот најтопол мај откако почнаа да се водат температурни евиденции, соопшти Службата за климатски промени „Коперник“ на Европската Унија.
Според податоците на „Коперник“, мај 2026 година бил втор најтопол мај глобално во серијата мерења што започнува во 1940 година. Потопол мај досега е регистриран само во 2024 година.
Просечната глобална температура минатиот месец била 1,42 степени Целзиусови над просекот од прединдустрискиот период од 19 век. Тоа е уште еден показател дека глобалното затоплување продолжува да се движи во зона што научниците ја сметаат за ризична за климата, екосистемите, земјоделството и здравјето на луѓето.
Од „Коперник“ посочуваат дека високите температури се резултат на комбинација од климатските промени и развојот на временскиот феномен Ел Нињо, кој дополнително ги зголемува температурите на копното и на морската површина.
Западна Европа во мај се соочи со еден од најинтензивните топлотни бранови регистрирани толку рано во годината. Ваквите појави, според климатските научници, се во согласност со очекувањата за тоа како климатските промени ќе влијаат врз Европа, која се смета за континент што се затоплува најбрзо.
Особено високи температури биле забележани и во делови од Тихиот Океан, каде што условите постепено се движат кон формирање на Ел Нињо. Овој природен климатски феномен се јавува на секои две до седум години, кога слабеењето на ветровите доведува до затоплување на водите во источниот Пацифик.
Последиците од Ел Нињо најчесто се чувствуваат глобално: во некои региони може да донесе суши, во други обилни врнежи, поплави и екстремни временски услови. Во мај веќе беа регистрирани и смртоносни поплави во Кина и Турција.
Иако еден месец сам по себе не значи дека климатската граница од 1,5 степени е трајно надмината, ваквите податоци ја потврдуваат долгорочната тенденција на загревање. Научниците предупредуваат дека зачестените рекордно топли месеци не се статистичка случајност, туку дел од поширок климатски тренд поврзан со емисиите на стакленички гасови.
За регионот на Балканот, ваквите глобални климатски сигнали се важни затоа што летните месеци сè почесто носат периоди на екстремна жештина, суша, нагли невремиња и ризик за земјоделското производство. Токму затоа податоците на „Коперник“ не се само глобална климатска статистика, туку предупредување за тоа како се менува секојдневниот живот.
Мај 2026 година така влегува во климатските архиви како уште еден месец што ја потврдува новата реалност: планетата се загрева, екстремите стануваат почести, а адаптацијата кон климатските промени станува прашање на јавна безбедност, економија и здравје.
