Skip to content
Пикасо и Миро се меѓу големите имиња што се појавија во необична полициска операција во Португалија, каде што властите запленија 278 уметнички дела и културни предмети во Пеналва до Каштелу, во централниот дел на земјата. Според португалската Судска полиција, делата наводно му припаѓале на американски државјанин кој живеел во тоа место и починал во 2024 година, а биле пронајдени кај негов поранешен вработен.
Случајот веднаш доби медиумска тежина затоа што во него има сè што ја прави приказната читлива: богата приватна колекција, затворена куќа, познати уметнички имиња, сомнеж за нелегална продажба и прашање што вреди повеќе од самата заплена, дали делата се навистина тоа што изгледаат. Reuters објави дека полицијата го испрашува поранешниот батлер на починатиот сопственик поради сомнеж дека се обидел да продаде дел од делата на црниот пазар, но автентичноста сè уште не е потврдена.
Португалската полиција соопшти дека меѓу запленетите предмети има дела што се припишуваат на 27 автори, меѓу кои Пабло Пикасо, Жоан Миро, Дејвид Хокни, Албрехт Дирер, Пјер Бонар и Хуан Дауни. Станува збор за слики, литографии, сериграфии, скулптури и археолошки предмети, а дел од материјалот, според првичните проценки, може да потекнува од периоди пред новата ера.
Затоа ова не е само приказна за можни скапи слики во приватен дом. Ако се потврдат дел од атрибуциите, колекцијата може да отвори прашања за потеклото, документацијата, наследството и патот по кој културните предмети стигнале до приватна сопственост. Судската полиција наведе дека претресите биле извршени во соработка со експерти од Националниот музеј „Машадо де Кастро“, што покажува дека случајот веќе се третира како културно и правно чувствителен, а не само како имотна истрага.
Црниот пазар на уметност функционира токму на таква сива линија, меѓу приватната тајност, слабата документација и големите имиња што веднаш ја креваат вредноста. Интерпол предупредува дека трговијата со културни добра е профитабилен криминален бизнис со врски со организиран криминал, а неговата база за украдени уметнички дела содржи речиси 57.000 предмети со полициски потврдени информации.
Во таков контекст, имињата Пикасо и Миро не се само културен магнет, туку и ризик. Европските истраги во последните години покажуваат дека токму делата што се припишуваат на големи модерни и современи уметници често се користат за измами, фалсификати и нелегални продажби. Во 2024 година, италијанската полиција откри голема европска мрежа за фалсификување дела припишани на Бенкси, Пикасо, Ворхол и други автори, со повеќе од 2.100 запленети фалсификати со потенцијална пазарна вредност од околу 200 милиони евра.
Токму затоа најважниот дел од португалскиот случај допрва почнува. Додека истрагата ја води обвинителството во Визеу, експертите ќе треба да утврдат што е автентично, што е погрешно припишано, што има чисто потекло и што можеби било подготвено за нелегален пазар. До тогаш, куќата во Пеналва до Каштелу останува сцена на ретка приказна во која приватното богатство, културното наследство и црниот пазар се судрија зад една затворена врата.