Skip to content
Воените началници на НАТО денеска се состануваат во Брисел во момент кога војната со Иран отвора ново прашање за Алијансата: дали производството на оружје и муниција може да го следи темпото на современите конфликти. На дневен ред е проценката на одбранбените капацитети, состојбата со одвраќањето и потребата од побрзо зголемување на производството во земјите членки.
Загриженоста е поврзана со големата потрошувачка на американски високопрецизни системи, вклучително и пресретнувачи за системите „Патриот“. Војната со Иран, според податоците што ги наведуваат западните извори, веќе го чинела американскиот воен апарат повеќе од 29 милијарди долари, а дел од сојузниците стравуваат дека потрошувачката на муниција и противвоздушни системи може да го забави обновувањето на резервите.
Проблемот за НАТО не е само во тековната војна, туку во можноста Алијансата истовремено да мора да одговори на повеќе кризи. Додека Русија продолжува да претставува главна закана за европската безбедност, конфликтот со Иран покажува колку брзо можат да се истрошат резервите на скапи и сложени системи што не се произведуваат во доволен обем.
Одделна анализа на седум клучни видови муниција покажува дека САД и натаму имаат доволно капацитет да ја продолжат војната со Иран, но ризикот се префрла на идните конфликти. За дел од системите, според анализата, обновувањето на резервите на предвоено ниво може да трае од една до четири години, а намалените залихи може да влијаат и врз испораките на „Патриот“, THAAD и други системи за Украина и за сојузничките земји.
Европската последица е јасна: земјите членки на НАТО што купуваат американско оружје може да се соочат со доцнење на испораките, особено ако Вашингтон прво мора да ги надомести сопствените резерви. Тоа ја отвора старата слабост на европската одбрана – зависноста од американски системи во момент кога самите САД се под притисок од повеќе фронтови.
Генералниот секретар Марк Руте веќе предупреди дека Алијансата мора да произведува повеќе за да го задржи нивото на одвраќање. Во април тој посочи дека НАТО се соочува со спој на закани од Русија, Кина, Северна Кореја и Иран, а дека поголемите одбранбени трошоци мора да се претворат во реално производство, не само во политички декларации.
Состанокот во Брисел се одржува и во период кога НАТО ја преиспитува својата воздушна и противракетна одбрана. Врховниот командант на сојузничките сили во Европа, Алексус Г. Гринкевич, претходно изјави дека Алијансата ги преработува интегрираните планови за воздушна и ракетна одбрана првпат по децении, со фокус на дронови, балистички ракети и други воздушни закани.
Во суштина, иранската војна за НАТО стана тест за издржливоста на западната воена индустрија. Алијансата има капацитет, но нема доволно брзина во производството. Во конфликтите што се водат со ракети, дронови и скапи пресретнувачи, одвраќањето веќе не зависи само од бројот на војници и буџетските проценти, туку од тоа дали фабриките можат навреме да го заменат она што фронтот го троши за неколку недели.
