Skip to content
На 13 јануари 2026, Владата на својата 141. седница беше информирана за текот на постапката за номинирање кандидат(к)и за македонски судија во Европскиот суд за човекови права во Стразбур. Министерството за надворешни работи и надворешна трговија презентираше информација заснована на известување од Комисијата за избор, која предложила три имиња: адвокатот Јордан Апостолски, адвокатката Наташа Бошкова и деканот на Правниот факултет „Јустинијан Први“ при УКИМ, Сашо Георгиевски.
Ова, во суштина, е првиот филтер што јавноста го гледа: државата не испраќа едно име, туку листа од тројца, од која Парламентарното собрание на Советот на Европа (ПССЕ) избира. Моделот е наменет да го намали домашниот партиско-институционален притисок врз изборот, затоа што конечната одлука не се носи во Скопје, туку во Стразбур, во рамки на европската институционална архитектура.
Но, меѓу „тројца кандидати“ и „судија во Стразбур“ стои уште еден клучен чекор: меѓународно мислење за исполнување на критериумите. По усвојувањето на информацијата, МНРиНТ треба да обезбеди мислење од Меѓународниот советодавен панел на експерти при Советот на Европа за тоа дали предложените кандидат(к)и ги исполнуваат пропишаните услови. Потоа Комисијата повторно ја доставува листата до Владата, а конечната листа се проследува до ПССЕ.
Во јавниот опис на кандидатите, најекспонирана е Наташа Бошкова, која, според објавените информации, има добиено повеќе предмети пред Судот во Стразбур од областа на човековите права, со ефекти што се мерат и дома: промени на закони и исплати на отштети. Во истата трка се и академски профил – декан на најголемата правна институција во државата – и адвокат од Скопје, како трет кандидат. Таа комбинација не е само „различни биографии“; таа е и тест дали државата ќе избере убедлив микс на искуство, интегритет и независност што може да помине низ европските филтри, но и да преживее дома без да стане дел од дневната политика.
До изборот на нов судија, функцијата, според објавеното, продолжува да ја врши обвинителот Јован Илиевски, иако мандатот му истекол. Тој детал, колку и да изгледа формален, повторно ја отвора старата дилема: колку институционалните континуитети кај нас се правно рационални, а колку се политички удобни.
Зошто оваа позиција е чувствителна? Европскиот суд за човекови права формално избира судии „во однос на држава“, но суштински тие судат како поединци и не ја претставуваат државата. Затоа критериумите за независност и непристрасност не се декоративни. Судот е место каде што слабостите на домашните институции стануваат европска судска пракса – а со тоа и обврска за државата. Токму затоа изборот на судија е повеќе од кадровско решение: тој е сигнал за тоа како државата ја разбира владејачката одговорност, правниот интегритет и сопствената способност да испорачува кредибилни кандидати.