Skip to content
Патиштата на дрогата низ Венецуела повторно се во фокусот откако американските власти го киднапираа и го обвинија претседателот на земјата, Николас Мадуро, за „наркотероризам“. Додека постапката се води во Њујорк, се поставува прашањето каде се наоѓаат балканските криминални групи во оваа глобална мрежа, пишува хрватски Индекс.хр.
Транскриптите од пораките од апликацијата Sky, која ја користеа криминални групи низ целиот свет, укажуваат на контакти на балканските кланови со добавувачи во Венецуела. Една од пораките од 2020 година споменува купување на три тони кокаин од лице означено како „Покровител“. Одлуката за набавка на дополнителна количина дрога, според истражните досиеја, е донесена под надзор на Радој Звицер, осудениот водач на кланот Кавачки од Црна Гора, кој го води и бизнисот во Србија.
Криминална рута
Само еден ден подоцна, холандските власти уапсија 11 црногорски државјани во Аруба, на околу 25 километри од брегот на Венецуела. Пет тони кокаин беа пронајдени на бродот Ареса, а судот на тој карипски остров ги осуди членовите на екипажот на девет до 15 години затвор. Овој случај претставува една од документираните врски меѓу балканските криминални структури и рутите што водат низ Венецуела.
Години по тој случај, Венецуела се најде повторно во центарот на вниманието. Американското судство го обвинува Мадуро за соработка со неколку криминални организации, вклучувајќи ги мексиканските картели Синалоа и Зетас, колумбиската бунтовничка група ФАРК и венецуелската банда Трен де Арагва. Мадуро ги негираше сите обвинувања на сослушувањето во Њујорк.
Каде е Балканот?
Сепак, директните врски на балканските криминални групи со картелите споменати во обвинението засега не се јавно потврдени. „Картелите ретко се прецизно именувани на судењата на членовите на которските кланови“, изјави за Дојче Веле (ДВ) Јелена Јовановиќ, новинарка од црногорски Вијести која ги следи овие процеси.
„Многу почесто се користат општи описи, како што се „колумбиски“, „еквадорски“, „бразилски“ контакти и добавувачи или „јужноамерикански добавувачи“, без прецизно именување на картелите. Врската со Латинска Америка е очигледна“, објаснува соговорникот на ДВ.
Сепак, во Албанија постои конкретна соработка со еден од картелите споменати во обвинението на Мадуро. Имено, албанското криминално семејство Хиса е мета на Министерството за финансии на САД под обвинение за перење пари во корист на картелот Синалоа.
„Поширок конгломерат“
Парите течат низ казина, а износот за кој станува збор е околу два милиони долари во периодот од 2017 до 2024 година. Според американското министерство, овие пари пристигнале во САД, каде што една од компаниите поврзани со семејството била користена за перење пари.
Јовановиќ вели дека во меѓународните истраги, балканските организирани групи „честопати се третираат како поширок конгломерат на мрежи од Црна Гора, Србија, Албанија, Хрватска, БиХ и Словенија“, и затоа се нарекуваат Балкански картел.
Венецуела е опишана во бројни меѓународни извештаи како транзитна земја за кокаин што пристигнува во Европа од Колумбија и други земји производители. Ова го посочува и Глобалната иницијатива за борба против транснационалниот организиран криминал.
Западна Африка
Земјите од Западна Африка, како што се Сиера Леоне, Сенегал, Гвинеја-Бисао, Гвинеја и Гамбија, се повеќе се појавуваат на овие рути. Во овој контекст се појавува и Србија. Поранешниот полицаец од Лозница, Мирослав Старчевиќ, беше идентификуван како водач на група што ја користела Сиера Леоне како центар за складирање и товарење кокаин во контејнери. Таа група е поврзана со кланот Кавак.
Како што објаснува Јовановиќ, Западна Африка се споменува сè почесто во случаите што вклучуваат балкански криминални мрежи, односно за складирање, претовар, препакување и испраќање во Европа. Сепак, ова не е правило.
„За црногорските групи на организиран криминал, доминантен модел се Еквадор, Колумбија и Бразил. Оттаму, кокаинот пристигнува со контејнерски бродови до големи европски пристаништа, како што се Ротердам и Антверпен, од каде што понатаму се дистрибуира низ цела Европа“, вели нашиот соговорник.
Обемот на криминалот и начинот на работа
Детали за начинот на работа на балканските криминални мрежи станаа достапни откако припадници на француската полиција пробија шифрирани комуникациски платформи како што се Sky, ANOM и EncroChat.
Како што објаснува Јовановиќ, фокусот на комуникацијата обично е на „логистика, контејнери, пристаништа, „линии“, луѓе на терен и корупција што овозможува пратката да се внесе во легален транспорт“, и дека луѓето што работат на теренски бродови не се ни свесни дека транспортираат наркотици.
„Пораките честопати укажуваат на пристап до пристаништата преку мито и „поправачи“, внесување кокаин во легални контејнери, честопати без знаење на именуваните испраќачи и примачи, мрежа на пристанишни работници, шпедитери, посредници и регионални добавувачи во Колумбија, Еквадор и Бразил, како и опсесија со следење на пратката“, вели новинарката на Вијести.
Таа додава дека Балканскиот картел има широка мрежа на соработници, која се протега на над 30 земји, и дека самата организација е голема и оперативно моќна.
Според неа, без корупција и „луѓе во системот“, ваквите операции не би биле можни. Токму поради обемот и нивоата на организацијата, таа верува дека балканските криминални мрежи би можеле да дојдат во фокусот на американските власти.