Skip to content
Нафтата доби двоен сигнал откако земјите членки на Меѓународната агенција за енергија решија да пуштат 400 милиони барели од вонредните резерви за да го смират пазарот, додека од Иран стигна предупредување дека цената би можела нагло да скокне ако кризата на Блискиот Исток продолжи да го загрозува танкерскиот сообраќај. Во ист ден, пазарот доби и порака за смирување и ново предупредување дека нафтениот шок не е завршен.
Одлуката за пуштање резерви доаѓа во момент кога пазарите веќе со денови реагираат на зголемените безбедносни ризици во регионот и на стравувањата дека нарушувањата во испораките би можеле да остават последици врз глобалното снабдување. Со оваа интервенција, земјите што располагаат со стратешки резерви се обидуваат да спречат паника и да покажат дека имаат инструмент со кој можат барем привремено да го ублажат ценовниот притисок.
Но, другата страна од приказната е далеку понемирна. Од Техеран дојдоа пораки дека состојбата може дополнително да се влоши и дека барелот би можел да достигне и 200 долари ако ескалацијата продолжи. Ваквите изјави не се само политичка реторика, туку директно влијаат врз очекувањата на пазарот, бидејќи секоја закана за клучните рути за транспорт на нафта веднаш отвора прашање дали светот може брзо да надомести евентуален прекин во снабдувањето.
Токму тука се судираат двете логики што сега ја движат цената. Едната е дека рекордното пуштање резерви треба да ја намали нервозата и да спречи нагла експлозија на цените. Другата е дека ниту една резерва не може трајно да го надомести ризикот ако геополитичката криза се продлабочи и ако транспортот низ чувствителните поморски коридори стане уште понеизвесен.
Пазарот затоа не реагира со целосно олеснување, туку со воздржаност. Цените можеби привремено ќе се стабилизираат, но нервозата останува вградена во секој следен трговски ден. Колку подолго трае ризикот од поширока регионална ескалација, толку повеќе расте стравот дека светот само купува време, а не го решава проблемот.
Во таква атмосфера, нафтата повторно станува многу повеќе од берзанска стока. Таа станува мерка за геополитичка нестабилност, за инфлаторен притисок и за економска ранливост, особено во земјите што зависат од увоз. Затоа и историското ослободување на резервите се чита не како крај на кризата, туку како обид да се спречи нов удар додека опасноста сè уште виси над пазарот.