Администрацијата на Трамп во 2026 година дејствува со стратешка итност, користејќи го уникатниот „биолошки и економски прозорец“ кој не беше достапен за ниту еден претходен претседател. Основната премиса е јасна: кубанскиот комунистички систем е пред дефинитивен колапс поради староста на Раул Кастро и целосната економска имплозија на островот.
На прес-конференцијата одржана во Trump National Doral Miami, претседателот Трамп на 27 февруари понуди визија за „пријателско преземање“ (friendly takeover) на Куба. Ова не е само дипломатска реторика, туку трансакциска реалност поткрепена со кредибилна воена закана. На кубанското раководство му се нуди остар избор: патот на Николас Мадуро (кривичен прогон и изолација) или патот на Али Хаменеи (целосно елиминирање), со оглед на тоа што администрацијата веќе активно води војна против Иран.
Моменталната структура на моќ во Хавана е кревка мешавина на геронтократија и политички параван. Додека Мигел Дијаз-Канел е официјалното лице на државата, врховниот авторитет сè уште почива кај 94-годишниот Раул Кастро. Меѓутоа, биолошкиот фактор е немилосрден, а режимот ја изгуби својата главна надворешна поддршка.
Падот на Николас Мадуро во Венецуела претставуваше фатален удар, прекинувајќи го протокот на евтино гориво што ја одржуваше кубанската економија во живот. Денес, Хавана е посиромашна и поизолирана од кога било. На терен, населението се соочува со очајни услови кои го поткопуваат легитимитетот на Комунистичката партија: катастрофален недостаток на храна, постојани дефекти во снабдувањето со електрична енергија и целосен колапс на медицинската нега.
3. „Кубастројка“: Економската стратегија на „морковот“ Терминот „Кубастројка“, кованица на USA Today, ја дефинира американската стратегија за економска трансформација преку притисок. Администрацијата верува дека економската зависност е посилно средство за промена од чистата изолација. Конкретните чекори преземени во февруари 2026 година вклучуваат:
- Олабавување на контролата на извозот: Дозвола за американски компании да извезуваат дизел и нафтени деривати во Куба за да се спречи тотален мрак.
- Условен економски пакет: Вашингтон подготвува масивен инвестициски план кој ќе биде активиран само доколку Хавана прифати внатрешни реформи.
Целта на овој пристап е да се понуди економски излез од кризата, но под услови диктирани од Вашингтон, претворајќи го островот во функционален дел од американската економска сфера.
Стратегијата на „стапот“: Закани со сила и кривичен прогон
Заканата со сила во 2026 година не е теоретска. САД во моментов водат активна војна против Иран, што резултираше со елиминација на Хаменеи и неговиот штаб. Оваа реалност му дава застрашувачки кредибилитет на предупредувањето на Трамп кон Хавана.
Дополнително, администрацијата го користи правниот систем како прецизно оружје. Кубанските лидери се соочуваат со потенцијални обвиненија за трговија со дрога и луѓе. Судбината на Николас Мадуро, кој моментално се наоѓа во притворниот центар во Бруклин (Metropolitan Detention Center), е постојан потсетник за кубанското раководство: доколку ја одбијат зделката, нивната крајна дестинација е ќелија во Њујорк, или полошо.
- Улогата на Марко Рубио: Како државен секретар, Рубио е главниот архитект кој конечно го операционализира својот животен гол за промена на режимот. Неговиот пристап не е само идеолошки, туку оперативно прецизен.
- Каналот „Раулито“: Според извештаите на Axios, се одвиваат дискретни дискусии помеѓу Рубио и влијателниот внук на Раул Кастро, познат како „Раулито“, во врска со идната транзиција на островот.
- Потрага по „внатрешни луѓе“: САД го применуваат моделот од Венецуела, каде што се бараа соработници во инфраструктурата на моќта. Целта е да се најде кубански еквивалент на Делси Родригез—некој кој ќе ја зачува државната стабилност, но ќе ја промени „главата“ на режимот во корист на американските интереси.
Трамп наспроти претходните претседатели
| Администрација | Пристап кон Куба | Резултат / Исход |
| Барак Обама | Економско отворање без барања за суштински промени. | Го збогати тиранскиот режим; немаше промена во непријателската ориентација. |
| Претходни републиканци | Строги рестрикции и замрзнување на односите. | Статус-кво; режимот беше во стагнација, но без поттик за колапс или промена. |
| Доналд Трамп (2026) | Комбинација од економски „морков“, воена закана и трансакциска дипломатија. | 35 години по падот на СССР, Трамп го дестабилизира режимот преку избор: соработка или уништување. |
Крајната стратегија на Трамп не се заснова на идеализам за „Џеферсонова демократија“. Ова е чист геополитички реализам: Западната хемисфера е американско соседство и Вашингтон повеќе нема да толерира идеолошки екстремизам 90 милји од својот брег. Куба во својата сегашна форма се третира како „идеолошки еквивалент на куќа за дрога“ во мирно соседство која мора да биде исчистена.
Администрацијата му нуди на стариот режим „падобран“—можност за имунитет и безбеден излез доколку соработуваат во предавањето на власта. Пораката е брутално јасна: Куба има светла економска иднина во рамките на американскиот систем, но сегашните лидери во Хавана нема да имаат никаква иднина доколку го одбијат „пријателското преземање“.