Иранските ракети се користат поинаку од очекувањата на аналитичарите

Иранските ракети се користат поинаку од очекувањата на аналитичарите откако војната што почна на 28 февруари покажа дека Техеран не одговори со масовни и постојани салви од најнапредните балистички системи, туку почесто со помали, нерамномерни напади и со поширока комбинација од дронови, краткодометни ракети и удари врз повеќе цели во регионот. Наместо спектакуларен ракетен бран што брзо би ја решил пресметката, се наметна слика на поконзервирана и пораспрсната употреба на арсеналот.

Токму тоа е главната промена во однос на претходните проценки. Според анализата пренесена во американските медиуми, во значителен обем изгледа биле употребувани краткодометни ракети од типот Фатах-110, додека понапредните среднодометни модели, како Хорамшахр-4, Емад и Сеџил, многу помалку се појавуваат во досегашните напади. Тоа отвора две можни толкувања: или Иран ги чува највредните системи за подоцнежна фаза, или ударите врз лансирните позиции и командната структура веќе сериозно му го стесниле маневарскиот простор.

Во позадина на оваа промена стои и фактот дека Иран, иако располага со најголем балистички арсенал на Блискиот Исток, не го користи тој капацитет на начин што би личел на целосно отворање на сите резерви. Според Reuters, пред почетокот на војната проценките за иранските залихи се движеа од околу 2.500 до дури 6.000 ракети, а дел од тие капацитети се поврзуваат и со подземни „ракетни градови“ и мрежа од складишта и лансирни точки. Но бројот на ракети на хартија не значи автоматски и способност за постојан, висок интензитет на лансирање.

Пентагон во меѓувреме тврди дека бројот на ирански напади нагло опаднал во однос на првите денови од конфликтот, токму затоа што американските и израелските сили ги гаѓаат и залихите и поограничениот број лансери. И други анализи, вклучително и оние што ги следат дневните бранови на напади, бележат значително намалување на ракетниот оган, што дополнително го засилува впечатокот дека Иран повеќе не делува со очекуваното темпо. Таквата слика, сепак, не значи нужно дека заканата исчезнала, туку дека Техеран можеби преминува на поштедлива и попресметана употреба на преостанатите капацитети.

Од таму, ракетната стратегија на Иран сè повеќе изгледа како игра на издржливост, а не како обид за брза воена пресуда. Reuters објави дека иранската логика е да се комбинираат ракети, дронови и удар врз енергетските и транспортните нерви на регионот за да се создадат економски и политички трошоци што ќе го тестираат трпението на Вашингтон и неговите сојузници. Во таква поставеност, ракетите не се само оружје за уништување, туку и средство за темпирање на стравот, за контрола на ескалацијата и за порака дека Иран, и ослабен, сè уште може да создава криза поширока од самото бојно поле.