Skip to content
Во Србија се на прагот на нова сезона на одгледување овошје, а овоштарите влегуваат ја започнуваат со многу проблеми. Освен лошите и неизвесни временски услови, најголем проблем им се полните фрижидери, бидејќи домашниот пазар беше преплавен со увезени јаболка, од Полска и Македонија. Во земјоделската задруга за јаболка Чачак велат дека продажбата обично започнува на почетокот или средината на февруари, но дека оваа година воопшто нема интерес за јаболка.
„Нашиот пазар е преплавен со увезени јаболка, особено од Полска оваа година. Започна со увоз на јаболка од Македонија и Молдавија, а сега полските јаболка го преплавија нашиот пазар. Порано почнувавме со продажба кон средината на февруари, но оваа година има мал интерес бидејќи се увезуваат огромни количини јаболка од Полска, а тие го преплавија нашиот пазар. Затоа во моментов нема побарувачка за нашите јаболка“, вели Небојша Јовановиќ, претседател на Земјоделската задруга. Чачанско јаболко.
Овоштарите Чачани велат дека државата не користи заштитни мерки за заштита на домашните производители, па затоа јаболката може да ги увезе секој што ќе регистрира компанија.
„Министерството за трговија одобрува увоз и му се остава на секој што има регистрирана компанија за увоз да увезува. Мислам дека производството во Србија полека ќе се потиснува ако продолжи ваквата државна политика кон производителите. Иста е приказната со месото и млекото, зеленчукот. Најверојатно ќе станеме нето увозници на сето ова во наредните години ако не го промениме и не го заштитиме нашиот пазар. Во тој договор со Европската Унија има клаузули за заштита на домашниот пазар, но тие не се активирани и ние сме оставени на милост и немилост на увозниците“, предупредува Јовановиќ.
Иако многу луѓе беа задоволни од доаѓањето на странските синџири за храна, со нивното доаѓање и ние продадовме дел од пазарот, па тие главно продаваат стока од земјите од каде што се тие синџири, вклучувајќи јаболка. До оваа година, трговскиот синџир Макси продаваше српски јаболка, но оваа година и тие се откажаа.
„Најчесто станува збор за увезено јаболко кое е со сомнителен квалитет, па не знам во која насока ќе оди сето тоа. Постои голема разлика што се однесува до пазарот. Цените таму се високи, кога потрошувачите ги гледаат, и се движат од 150 до 200 динари. Ова се навистина високи цени, но ние немаме ниту 30% од тие 200 динари. Производителот добива 60 до 70 динари, ако се продава на големо, и тоа е успех во моментов. Сепак, со таква политика ниту производителот ниту потрошувачот не се задоволни“, наведува Јовановиќ.
До војната во Украина, српските јаболка најчесто одеа на рускиот пазар. Министрите ветуваа нови пазари, кинески, индиски, но ништо не произлезе од тоа.
„Во еден момент, рускиот пазар почнува да увезува во втората половина од сезоната на растење, кога ги трошат своите залихи бидејќи го штитат сопствениот пазар. Некаде од мај, јуни, можеби ќе има нешто за рускиот пазар, а што се однесува до Блискиот Исток, одредени количини отидоа таму, главно гала, златни деликатеси и тие слатки сорти. Сега ќе видиме што ќе се случи по сите овие настани со војната во Иран. А што се однесува до другите пазари, за да се пробие на пазар, државата навистина мора да застане зад луѓето таму и да ангажира армија луѓе за да се пробие, да речеме, на индискиот пазар, каде што Полска успеа да влезе, но има многу луѓе вклучени. Веројатно, се вмешала и политиката за да можат да продрат и да снабдат огромен пазар“, вели Јовановиќ.
Ако нешто не се реши брзо, производителите нема да имаат средства да започнат нов циклус на производство, нема да можат да воспостават производство за оваа година, ќе има масовно расчистување на плантажите.
„За жал, ова веќе се случува во последните години, па очекувам големи проблеми во овоштарството. Состојбата на пазарот е целосно неизвесна во однос на овие домашни проблеми, а има и настани во светот, војната во Иран и во Персискиот Залив каде што се големи купувачи на нашите јаболка, како што се Обединетите Арапски Емирати, Саудиска Арабија, Кувајт, така што тоа веројатно ќе има влијание врз пазарот на јаболка во Србија. Сето ова се проблеми со кои се соочуваат овоштарите во Србија“, вели Јовановиќ.
Овоштарите имаат неколку здруженија, но се скептични дека можат да направат нешто во преговорите со Министерството за земјоделство.
„Видовме како се снашле другите здруженија што се занимаваат со земјоделство, па не знам колку внимание Министерството за земјоделство и државата воопшто имаат за да ни помогнат нам, обичните производители“, наведува Небојша Јовановиќ, претседател на Земјоделската задруга Чачанско јаболко.