Грчките власти извршија контролирана експлозија откако морнарички дрон полн со експлозив беше откриен како плови во Јонското Море во близина на островот Лефкада, што предизвика нови загрижености за поморската безбедност и растечкиот дострел на современото војување со беспилотни летала, јави Би-Би-Си, пренесувајќи грчки медиуми.
Бродот без екипаж беше пронајден во четврток од локални рибари во пештера покрај западниот брег на Грција, а моторот, наводно, сè уште работеше кога беше откриен. Експертите за деактивирање бомби подоцна ги отстранија детонаторите и батеријата пред безбедно да ги детонираат експлозивите на море во близина на Астакос.
Според извештаите на грчките медиуми, се верува дека дронот носел приближно 100 килограми експлозив. Властите сега истражуваат како бродот завршил во грчките територијални води и дали бил дел од поширока воена операција.
Неколку грчки и меѓународни извештаи сугерираат дека дронот можеби е произведен во Украина, а некои медиуми го идентификуваат како можен поморски дрон „Магура“ – тип што претходно го користела Украина во напади врз руски бродови и поморска инфраструктура во Црното Море од почетокот на целосната инвазија на Русија во 2022 година.
Извештаите, исто така, тврдат дека на бродот биле пронајдени рачно напишани белешки на украински јазик, иако украинските власти официјално не го коментирале инцидентот.
Специјализирани тимови од грчките вооружени сили моментално го испитуваат дронот за да го утврдат неговото потекло, рута и наменетата цел. Грчкиот весник „Та Неа“ објави дека една теорија што се истражува е дека дронот можеби го изгубил контактот со операторот поради лошо време или технички дефект додека патувал низ Медитеранот.
Друга можност што се истражува е дали дронот имал намера да ги таргетира руските бродски рути во Медитеранот пред да отстапи од курсот.
Откритието предизвика политичка дебата во Грција околу подготвеноста за национална безбедност и ранливоста на земјата на новите форми на војување.
Опозициските претставници се запрашаа како морски дрон натоварен со експлозив успеал да влезе во грчките води неоткриен, додека грчката Комунистичка партија побара одговори во врска со тоа дали властите биле свесни за неговото присуство или оперативна цел.
Во меѓувреме, националистичката партија „Хеленско решение“ го опиша инцидентот како „воена провокација“.
Грчкиот министер за одбрана, Никос Дендиас, се обиде да ги смири загриженостите, наведувајќи дека властите ја разбираат природата на дронот и неговите можности. Тој додаде дека Грција инвестира многу во напредни системи за беспилотни летала и противбезбедносни дронови за да ги зајакне поморските одбранбени капацитети на земјата.
Инцидентот се случува во услови на зголемена меѓународна загриженост за ширењето на технологијата за морски беспилотни летала надвор од регионот на Црното Море. Во последните месеци, Русија ја обвини Украина дека користи морски беспилотни летала за таргетирање на санкционирани руски танкери што работат во Медитеранот.
Овој развој, исто така, следи по договорот за одбранбена соработка потпишан меѓу Грција и Украина кон крајот на 2025 година, кој вклучува технологија за морски беспилотни летала и заеднички производствени иницијативи.
Грчките власти остануваат во зголемена готовност додека продолжуваат истрагите за тоа како бродот влегол во Јонското Море и дали дополнителни беспилотни системи можеби работат во регионот.