Skip to content
Начинот на кој зборуваме, правиме паузи и ги избираме зборовите може да содржи информации за стареењето на мозокот и когнитивното здравје, покажува ново меѓународно истражување објавено во научното списание „Science Advances“.
Истражувачите развиле таканаречен „говорен часовник“ – модел базиран на вештачка интелигенција кој анализира стотици карактеристики на говорот и врз основа на нив ја проценува возраста на човекот.
Во истражувањето биле вклучени 2.928 лица од Аргентина, Чиле, Колумбија, Мексико и Перу. Меѓу нив имало здрави возрасни лица, но и пациенти со благо когнитивно нарушување, Алцхајмерова болест и различни форми на фронтотемпорална деменција.
Што открива говорот
Моделот анализирал повеќе од 700 карактеристики, меѓу кои брзината на зборување, должината на паузите, висината на гласот, емоционалниот тон, изборот и разновидноста на зборовите и начинот на кој се организираат мислите.
Врз основа на тие податоци, системот проценувал колку години има лицето, а потоа резултатот бил споредуван со неговата вистинска возраст.
Истражувачите ја нарекле разликата „говорна возрасна разлика“. Доколку моделот процени дека говорот на едно лице звучи постаро од неговата вистинска возраст, тоа се смета за позитивна разлика.
Поголемата разлика почесто се појавувала кај лица со когнитивни нарушувања и деменција.
Поврзаност со промените во мозокот
Кај испитаниците чиј говор бил проценет како „постар“ биле забележани и послаби резултати на тестови за меморија, внимание, планирање и секојдневно функционирање.
Резултатите од анализата на говорот биле поврзани и со проценките на стареењето на мозокот добиени преку невровизуелизација, како и со одредени показатели за биолошко стареење.
Кај лицата со Алцхајмерова болест била пронајдена и поврзаност со повисоко ниво на p-tau217 во крвта, биомаркер кој се користи при проценка на промени поврзани со болеста.
Кај здравите испитаници и кај дел од пациентите биле забележани и врски меѓу говорната возраст и животните околности, како образованието, економската несигурност и пристапот до здравствена заштита.
Говорот не е тест за деменција
Авторите предупредуваат дека резултатите не значат дека деменцијата може да се дијагностицира со снимање на нечиј глас или со обичен разговор.
Студијата главно ја анализира состојбата на испитаниците во одреден момент и не докажува дека „говорниот часовник“ може да предвиди кој во иднина ќе развие Алцхајмерова болест или друга деменција.
Потребни се дополнителни истражувања во кои испитаниците ќе се следат подолг период, како и тестирање на методот кај луѓе кои зборуваат други јазици.
Можен едноставен начин за рано следење
Истражувачите сметаат дека предноста на анализата на говорот е во нејзината едноставност.
За разлика од снимањето на мозокот или дел од лабораториските испитувања, говорот може да се анализира преку кратка аудиоснимка, што во иднина би можело да овозможи поевтино и подостапно следење на когнитивното здравје.
Методот засега е истражувачка алатка и не е наменет за поставување медицинска дијагноза.
