Skip to content
Кан без Холивуд е една од најјасните пораки од годинашната официјална селекција на 79. Кански филмски фестивал, објавена на 9 април, со која најпрестижниот европски фестивал очигледно ја оттурна американската студиска моќ и повторно ја стави тежината врз светските автори. Наместо големи холивудски спектакли и црвен тепих што живее од ѕвездени франшизи, програмата за фестивалот што ќе се одржи од 12 до 23 мај во Кан ја носат имиња како Педро Алмодовар, Асгар Фархади, Рјусуке Хамагучи, Хироказу Корееда и Кристијан Мунџиу.
Во главната конкуренција има 21 филм, но американското присуство е исклучок, а не правило. Reuters и AP наведуваат дека Ира Сакс е меѓу ретките американски режисери во трката за „Златна палма“ со „The Man I Love“, додека дел од другите американски имиња се турнати надвор од конкуренцијата или во споредни програми. Надвор од главната селекција ќе се појават Џон Траволта со режисерско деби, Стивен Содерберг и Рон Хауард со документарци, но фестивалската тежина овојпат не е таму.
Токму во тоа грчевито се гледа и пошироката промена во Кан: фестивалот не само што ја намалува зависноста од Холивуд, туку и ја брани сопствената идеја за кино како авторска уметност, а не само како глобален настан за промоција. „Гардијан“ оценува дека оваа селекција е јасно наклонета кон светската кинематографија и кон режисери со силен авторски печат, додека Reuters ја пренесува оценката на Тиери Фремо дека американската индустрија минува низ „преоден момент“, со помалку ризик и помалку проекти. Тоа значи дека Кан не го оттурнува само Холивуд, туку и една ера во која фестивалската важност се мереше според тоа колку американска врева ќе донесе на Кроазета.
Затоа годинашниот Кан изгледа како враќање кон старото европско уверување дека киното не мора да биде најгласно за да биде најважно. Во селекцијата доминираат филмови со историски, политички и лични трауми, од воена Европа до современи егзили и семејни распаѓања, а не франшизи што однапред го купиле вниманието. За едни тоа е победа на уметноста над пазарот, за други знак дека Холивуд годинава едноставно не бил доволно силен. Но пораката од Кан е јасна: главната сцена овојпат не им припаѓа на американските студија, туку на авторите што сè уште веруваат дека филмот може да биде и ризик и став.