Skip to content
Изјавата на премиерот Христијан Мицкоски дека има „чувство“ оти наскоро поранешни премиери и високи функционери од СДСМ ќе бидат опфатени со прогони засега повеќе личи на политичко балансирање отколку на откривање конкретно институционално сознание.
Тоа се гледа и од самата формулација: премиерот јавно рече дека не тврди оти има информации, туку дека има чувство. Кога првиот човек на Владата зборува за можни идни гонења, а во ист здив се оградува дека нема информации, пораката повеќе се движи на теренот на политички сигнал отколку на правна најава.
Хронологијата ја прави оваа порака уште појасна. На 14 април Мицкоски кажа дека нема очекувања оти Никола Груевски ќе се врати, но дека ако се појави во Македонија, веднаш ќе биде спроведен на издржување затворска казна по правосилна пресуда.
Веќе следниот ден, под притисок на темата што ја отвори опозицијата, тој ја прошири рамката и од прашањето за Груевски премина кон порака дека треба да важат „подеднакви услови за сите“, по што го додаде и „чувството“ за идни прогони на поранешни функционери од СДСМ.
Токму таа промена на фокусот сугерира обид да се амортизира впечатокот дека со тврдата изјава за затвор го оттурнал прашањето од внатрепартиска лојалност кон Груевски и го префрлил на терен на правна нужност.
Оттука и тезата дека Мицкоски, пред сè, балансира меѓу две публики. Кон пошироката јавност и меѓународниот терен испраќа порака дека никој не е над законот и дека ако Груевски се врати, ќе оди во затвор.
Но кон партиското јадро, каде темата за Груевски сè уште носи емоција и симболика, воведува втор наратив: дека и луѓе од СДСМ би можеле да бидат гонети, па оти не станува збор за издвојување на еден поранешен премиер, туку за наводна еднаквост пред правдата.
Тоа е класично политичко ребалансирање на штета што можела да се отвори кај сопственото гласачко тело.
Дополнителен сигнал дека не станува збор за непосредно „предвидување“ е фактот што самиот премиер денес ја врати приказната на техничко-правен терен и рече дека пред ново барање за екстрадиција на Груевски прво треба да му се укине азилот, бидејќи во спротивно Македонија би добила уште еден негативен одговор.
Паралелно, Министерството за правда соопшти дека дури сега ги прибира списите од судовите и обвинителствата, а старото барање за екстрадиција било поднесено во 2018 година и дополнето во 2019, по што Унгарија го одбила поради азилот.
Тоа значи дека ни во случајот со Груевски не се гледа линија на брз, сигурен и неизбежен развој кон затвор, туку сложена и неизвесна процедура.
Истото важи и за вториот дел од пораката, за поранешните премиери и функционери од СДСМ. Во јавноста не беше посочен конкретен предмет, конкретно обвинение или конкретна институционална одлука што би го поткрепила драматичниот тон на изјавата.
Наместо тоа, СДСМ ја третираше како закана и испрати писма до институциите на Европската Унија и до амбасадорите на земјите членки, а Мицкоски потоа возврати дека неговите „чувства“ стануваат уште посилни. Кога политичката расправа почнува и завршува со „чувства“, а не со правни акти, најлогично читање е дека се работи за политичко позиционирање, не за најавување конкретен судски расплет.
Затоа, на прашањето дали Мицкоски балансира, блефира или предвидува, најпрецизниот одговор во овој момент е: балансира, а делумно и блефира со политички ефект.
Најмалку уверливо звучи дека предвидува, затоа што самиот јавно признава дека не говори врз основа на информации. А ако нема информации, тогаш „чувството“ е пред сè алатка за контрола на наративот: да не изгледа дека Груевски е оттурнат сам, туку дека и други би можеле да се најдат под удар.
Засега, повеќе се гледа обид да се смири внатрешната нервоза во ВМРО-ДПМНЕ и да се држи политичка симетрија со СДСМ, отколку реален сигнал дека или Груевски утре ќе заврши во затвор, или дека поранешен премиер од СДСМ веќе е спакуван за таму.