Панда дипломатија, Кина праќа нов пар панди во САД

Кина повторно ја отвора својата „панда дипломатија“ кон Соединетите Американски Држави, овојпат преку нов пар џиновски панди што треба да пристигнат во зоолошката градина во Атланта. Пекинг објави дека пандите Пинг Пинг и Фу Шуанг ќе бидат испратени во рамки на нова десетгодишна програма за конзервација и научна соработка.

Новиот договор го враќа Zoo Atlanta во кругот на американски зоолошки градини што учествуваат во кинеските програми за заштита на џиновската панда. Атланта претходно беше дом на пандите Лун Лун и Јанг Јанг од 1999 до 2024 година, а нивната програма резултираше со седум младенчиња. По враќањето на последните панди во Кина, зоолошката градина кратко остана без животни што со децении беа еден од нејзините најпрепознатливи симболи.

Пинг Пинг и Фу Шуанг доаѓаат од Истражувачката база за одгледување џиновски панди во Ченгду. Договорот е претставен како конзервациска и истражувачка соработка, со фокус на здравствен мониторинг, заштита на биодиверзитетот, научна размена и подобрување на условите за живот на животните во американскиот зоолошки простор.

Но пандите одамна не се само животни во зоолошка градина. Тие се еден од најмеките, но најпрепознатливи инструменти на кинеската надворешна политика. Терминот „панда дипломатија“ се користи за практиката Кина да ги испраќа џиновските панди во странство како симбол на пријателство, доверба и соработка. Еден од најпознатите примери е поврзан со посетата на Ричард Никсон на Кина во 1972 година, по која пандите Хсинг-Хсинг и Линг-Линг пристигнаа во Националната зоолошка градина во Вашингтон.

Новиот потег доаѓа во чувствителен момент за односите меѓу Вашингтон и Пекинг, во период на трговски, технолошки и геополитички тензии. Токму затоа враќањето на пандите во Атланта се чита и како дипломатски сигнал: дури и кога политичките односи се напнати, постојат канали преку кои двете страни ја одржуваат симболиката на соработка.

Во последните години, пандите во САД станаа и показател за температурата на односите меѓу двете сили. Кога неколку панди беа вратени во Кина, тоа во американската јавност беше протолкувано како знак на заладување. Кога Кина потоа дозволи нови панди да пристигнат во Сан Диего, Вашингтон и сега Атланта, пораката стана поинаква: панда дипломатијата не е завршена, туку се рестартира во нови услови.

Покрај политичката симболика, програмите имаат и конзервациска вредност. Џиновската панда во 2016 година беше префрлена од категоријата „загрозен“ во „ранлив“ вид на листата на IUCN, што се сметаше за успех на долгорочните програми за заштита, размножување и обновување на живеалиштата. Сепак, видот и понатаму останува чувствителен, а меѓународните програми се користат за истражување, генетска разновидност и јавна поддршка за заштита на природата.

За Атланта, враќањето на пандите значи нова туристичка и едукативна приказна. За Кина, тоа е внимателно дозирана порака на отвореност. За САД, пандите повторно стануваат дел од една стара дипломатска сцена во која меката моќ понекогаш зборува потивко од официјалните изјави, но стигнува до многу поширока публика.